Ενορχηστρώνοντας τη μάχη κατά των εγκεφαλικών όγκων με νανοζύμες
Οι εγκεφαλικοί όγκοι συχνά αποφέρουν περιορισμένες δυνατότητες θεραπείας μέσω συμβατικών μεθόδων. Έτσι, μία νέα ομάδα ερευνητών από το Empa και το νοσοκομειακό δίκτυο HOCH Health Ostschweiz προχωρά στην ανάπτυξη καινοτόμων νανοζύμες που στοχεύουν να επιτεθούν απευθείας στα καρκινικά κύτταρα κατά τη διάρκεια της χειρουργικής αφαίρεσης του όγκου. Ο σχεδιασμός αυτού του έργου έχει γίνει εφικτός χάρη στη χρηματοδότηση από διάφορες ιδρύματα.
Η πρόκληση των αστροκυττωμάτων
Ανάμεσα στους καρκινικούς εγκεφαλικούς όγκους, το αστροκυττώμα είναι από τους πιο συνηθισμένους, αλλά και τους πιο επικίνδυνους. Η χειρουργική αφαίρεσή του είναι συχνά περίπλοκη, καθώς τα καρκινικά κύτταρα εισβάλλουν στο υγιές γύρω ιστό. Σε επτά από τους δέκα ασθενείς, η ασθένεια επανεμφανίζεται μετά την αρχική θεραπεία, με την πρόγνωση να είναι ιδιαίτερα απογοητευτική, καθώς το ποσοστό επιβίωσης στα πέντε χρόνια φτάνει μόλις το 5%. Τώρα, η ομάδα ερευνητών με επικεφαλής τη νευροχειρουργό Ιζαμπέλ Χοστετλέρ σκοπεύει να βελτιώσει τις πιθανότητες κέρδους απ’ αυτόν τον τύπο όγκου με μια νέα, ήπια θεραπευτική προσέγγιση βασισμένη στις νανοζύμες.
Μια καινοτόμα προσέγγιση θεραπείας
Στην τρέχουσα πρακτική, η θεραπεία των αστροκυτωμάτων βασίζεται σε έναν συνδυασμό χειρουργείου, ακτινοθεραπείας και χημειοθεραπείας. Ωστόσο, η τοποθεσία του όγκου, μέσα στον εγκέφαλο, καθιστά δύσκολη την επίτευξη αποδοτικής φαρμακευτικής παρέμβασης, καθώς η αιματοεγκεφαλική δικλείδα, που προστατεύει τον εγκέφαλο από επιβλαβείς ουσίες, εμποδίζει την πρόσβαση ορισμένων θεραπειών. Ο Γκακάμο Ρέινα και οι συνεργάτες του από το εργαστήριο Νανοϋλικών Υγείας στο Σεν Γκάλεν επιθυμούν να παρακάμψουν αυτό το εμπόδιο με μια έξυπνη τακτική: την ανάπτυξη βιοσυμβατών νανοϋλικών, που θα λειτουργούν ως νανοϊατρική, χρησιμοποιούμενα απευθείας κατά τη διάρκεια της χειρουργικής διαδικασίας.
Στρατηγικές με νανοζύμες
Οι νανοζύμες, που είναι νανοϋλικά με ενζυμική δραστηριότητα, είναι σε θέση να ενεργοποιούν ανενεργούς πρόδρομους φαρμάκων ή να παράγουν αντιδραστικές ενώσεις οξυγόνου, καταστρέφοντας έτσι τα καρκινικά κύτταρα. Η μικρή τους διάσταση τους επιτρέπει να διεισδύουν σε βάθος στους ιστούς και να πλήττουν κακοήθη κύτταρα μέχρι και αρκετών χιλιοστών μακριά. Η δυνατότητα ενεργοποίησης τους μέσω κοντινού υπέρυθρου φωτός προσφέρει επιπλέον δυνατότητες ελέγχου της δόσης, μειώνοντας έτσι τις πιθανές παρενέργειες της θεραπείας.
Το μέλλον της νανοϊατρικής
Η ομάδα είναι έτοιμη να προχωρήσει σε αυτό το φιλόδοξο σχέδιο. Στο τέλος του τετραετούς έργου, η νανοϊατρική αναμένεται να είναι έτοιμη για κλινική δοκιμή, με στόχο τη δημιουργία μιας ήπιας, ελάχιστα επεμβατικής θεραπείας που θα συμπληρώνει τις υφιστάμενες θεραπείες. Οι ερευνητές διατυπώνουν ελπίδες ότι οι νανοζύμες ενδέχεται να προλάβουν τις υποτροπές στο αστροκυττώμα, κυρίως αν ο καρκίνος έχει δείξει αντίσταση στις συμβατικές χημειοθεραπείες. Επιπλέον, η συγκεκριμένη προσέγγιση μπορεί να έχει ελπιδοφόρες προοπτικές και για άλλους εγκεφαλικούς και σπονδυλικούς όγκους.
Καρκίνος και Δημόσια Υγεία
Με περίπου 45,000 νέα περιστατικά και 17,000 θανάτους κάθε χρόνο, ο καρκίνος παραμένει μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τη δημόσια υγεία στην Ελβετία. Η πρωτοβουλία ογκολογίας του Empa αποσκοπεί να αντιμετωπίσει αυτό το ζήτημα μέσω καινοτόμων προσεγγίσεων που λαμβάνουν υπόψη το γενετικό και μεταβολικό αποτύπωμα των ασθενών. Πέντε εργαστήρια του Empa συνεργάζονται για να προσδιορίσουν νέες στρατηγικές διάγνωσης, παρακολούθησης και θεραπείας, προκειμένου να συνδέσουν αυτές τις καινοτόμες τεχνικές με κλινικές και βιομηχανικές συνεργασίες.
