Ουκρανία: «Δύο μέτρα και δύο σταθμά» για τη ρητορική μίσους στο Facebook

Μια λογική «δύο μέτρων και δύο σταθμών» καταδεικνύει η απόφαση της Meta Platforms, μητρικής εταιρείας της Facebook, να επιτρέψει κατ’ εξαίρεση τη ρητορική μίσους κατά των Ρώσων στρατιωτών, λόγω της εισβολής στην Ουκρανία.

Η Meta αποφάσισε να επιτρέψει «προσωρινά» στους χρήστες του Facebook και του Instagram σε ορισμένες χώρες να προτρέπουν σε βία ακόμα και κατά του Βλαντιμίρ Πούτιν, όπως αποκάλυψε το Reuters την περασμένη εβδομάδα.

Θα επιτρέψει επίσης θετικές αναφορές για ένα ακροδεξιό ουκρανικό Τάγμα Αζόφ, «αυστηρά στο πλαίσιο της υπεράσπισης της Ουκρανίας», καταδεικνύοντας – σύμφωνα με ειδικούς που μίλησαν στο Reuters – την «προκατάληψη» της πλατφόρμας.

Άλλο Παλαιστίνη, άλλο Ουκρανία;

Η κίνηση αυτή καταδεικνύει ακριβώς τη διαφορετική λογική με την οποίαν κινείται η εταιρεία στη συγκεκριμένη σύρραξη, δεδομένης της στάσης που έχει κρατήσει σε άλλες εμπόλεμες ζώνες, δήλωσε στο Reuters η Μάρβα Φατάφτα εκ μέρους της ομάδας ψηφιακών δικαιωμάτων Access Now.

«Η διαφορά στα μέτρα που λαμβάνονται σε σύγκριση με την Παλαιστίνη, τη Συρία ή οποιαδήποτε άλλη ”μη δυτική” σύγκρουση ενισχύει την αίσθηση ότι η ανισότητα και οι διακρίσεις στις τεχνολογικές πλατφόρμες αποτελούν εγγενές χαρακτηριστικό και όχι σφάλμα», δήλωσε η Φατάφτα, υπεύθυνη πολιτικής της Access Now για τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική.

Πέρυσι, εκατοντάδες αναρτήσεις Παλαιστινίων που διαμαρτύρονταν για την έξωση από την Ανατολική Ιερουσαλήμ αφαιρέθηκαν από το Instagram και το Twitter, με τις εταιρείες αργότερα να κάνουν λόγο για τεχνικά σφάλματα.

Ομάδες ψηφιακών δικαιωμάτων επέκριναν τη λογοκρισία, ζητώντας μεγαλύτερη διαφάνεια σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο καθορίζονται και εν τέλει επιβάλλονται οι πολιτικές ως προς την πολιτική ορθότητα.

Η περίπτωση των Ροχίνγκια

Η Facebook έχει δεχθεί πυρά επειδή δεν κατάφερε να περιορίσει την υποκίνηση συγκρούσεων από την Αιθιοπία έως τη Μιανμάρ, όπου οι ερευνητές των Ηνωμένων Εθνών λένε ότι έπαιξε βασικό ρόλο στη διάδοση ρητορικής μίσους που τροφοδότησε τη βία κατά των μουσουλμάνων Ροχίνγκια.

Η κριτική για το πώς η Facebook αντιμετωπίζει την κακόπιστη χρήση της πλατφόρμας εντάθηκε μετά τη διαρροή εγγράφων από την μάρτυρα δημοσίου συμφέροντος Φράνσις Χάουγκεν, που δείχνουν τα προβλήματα που αντιμετωπίζει το Facebook στην επιτήρηση περιεχομένου σε χώρες που εγκυμονούν τους μεγαλύτερους κινδύνους για τους χρήστες.

Η μάρτυρας δημοσίου συμφέροντος Φράνσις Χάουγκεν

Τον Δεκέμβριο, πρόσφυγες Ροχίνγκια υπέβαλαν ομαδική υποστηρίζοντας ότι η αποτυχία του Facebook να επιτηρήσει το περιεχόμενο και ο σχεδιασμός της πλατφόρμας συνέβαλαν στη βία κατά της μειονοτικής ομάδας το 2017.

«Προσωρινή απόφαση»

Σε έκθεσή της την Τετάρτη, η Human Rights Watch ανέφερε ότι οι εταιρείες τεχνολογίας πρέπει να αποδείξουν πως οι ενέργειές τους στην Ουκρανία είναι «διαδικαστικά δίκαιες» και να αποφύγουν οποιεσδήποτε «αυθαίρετες, μεροληπτικές ή επιλεκτικές αποφάσεις», έχοντας ως βάση σαφείς, καθιερωμένες και διαφανείς διαδικασίες.

Στην περίπτωση της Ουκρανίας, η Meta δήλωσε ότι η προσωρινή αλλαγή στην πολιτική της συνίσταται στο να επιτρέψει μορφές πολιτικής έκφρασης που «συνήθως θα παραβίαζαν» τους κανόνες της.

«Πρόκειται για μια προσωρινή απόφαση που ελήφθη σε έκτακτες και άνευ προηγουμένου συνθήκες», είπε ο Νικ Κλεγκ, πρόεδρος παγκόσμιων υποθέσεων της Meta σε tweet, προσθέτοντας ότι η εταιρεία επικεντρώνεται στην «προστασία των δικαιωμάτων των ανθρώπων στον λόγο» στην Ουκρανία.

Η Ρωσία έχει μπλοκάρει το Facebook, το Instagram και το Twitter.

Εμπόριο ανθρώπων μέσω WhatsApp

Για τον Γουαχαμπ Χασσού, έναν Γιαζίντι ακτιβιστή που έχει διεξαγάγει εκστρατεία ώστε οι εταιρείες μέσων κοινωνικής δικτύωσης να λογοδοτήσουν επειδή απέτυχαν να δράσουν κατά μελών του Ισλαμικού Κράτους (ISIS) που χρησιμοποίησαν τις πλατφόρμες για να εμπορεύονται γυναίκες και κορίτσια Γιαζίντι, οι κινήσεις του Facebook είναι βαθιά ανησυχητικές.

Η οικογένεια του Χασσού έπρεπε να πληρώσει 80.000 δολάρια για να «αγοράσει» την ελευθερία της ανιψιάς του από τζιχαντιστές, οι οποίοι την απήγαγαν το 2014 και στη συνέχεια την πρόσφεραν «προς πώληση» σε μια ομάδα στο WhatsApp.

«Είμαι σοκαρισμένος», δήλωσε ο 26χρονος σήμερα Χασσού για την απόφαση της Meta να επιτρέψει ρητορική μίσους κατά των Ρώσων.

«Όταν (οι εταιρείες) μπορούν να λάβουν τέτοιες αποφάσεις μονομερώς, μπορούν βασικά να προωθήσουν την προπαγάνδα, τη ρητορική μίσους, τη σεξουαλική βία, την εμπορία ανθρώπων, τη δουλεία και άλλες μορφές κακοποίησης ανθρώπων – ή να τις αποτρέψουν», είπε. «Αυτό το τελευταίο, λείπει ακόμα».

Ο Χασσού και οι άλλοι ακτιβιστές Γιαζίντι συνέταξαν μια αναφορά που παρότρυνε τις Ηνωμένες Πολιτείες και άλλες χώρες να διερευνήσουν τον ρόλο που έπαιξαν οι πλατφόρμες μέσων κοινωνικής δικτύωσης, όπως το Facebook και το YouTube, σε εγκλήματα κατά της κοινότητάς τους.