Πώς η επικοινωνία του ανοσοποιητικού με τον εγκέφαλο αποτρέπει την κατανάλωση μικροβιακών τροφών
Ανακαλύψεις από ερευνητές του Πανεπιστημίου και του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Βόννης διαφωτίζουν έναν ζωτικής σημασίας μηχανισμό επιβίωσης που συνδέει την αντίδραση του ανοσοποιητικού με την αποφυγή ορισμένων τροφών. Όπως έχει γίνει γνωστό, η ανταπόκριση του εγκεφάλου σε επικίνδυνες τροφές είναι πιο πολύπλοκη απ’ όσο φαινόταν μέχρι τώρα, και περιλαμβάνει αλληλεπίδραση μεταξύ των κυττάρων του εγκεφάλου και των λιπών στον οργανισμό.
Η σημασία της αποφυγής τροφών
Όλοι όσοι έχουν νιώσει αναστάτωση στο στομάχι μετά από ένα άσχημο γεύμα γνωρίζουν πόσο ισχυρά μπορούν να είναι τα αποτελέσματα μιας κακής εμπειρίας με συγκεκριμένες τροφές. Στον τομέα της έρευνας, αυτό είναι γνωστό ως “μαθημένη αποστροφή γεύσης”: ο εγκέφαλος καταγράφει την αντίδραση του ανοσοποιητικού απέναντι στα βακτήρια και τα τοξίνες, συμπεραίνοντας ότι το συγκεκριμένο φαγητό πρέπει να αποφεύγεται στο μέλλον.
Μια νέα προσέγγιση μέσω της φρουτόµυγας
Σύμφωνα με τους ερευνητές, το μηχανισμό αυτό που οδηγεί σε αποφυγή τροφών είναι επίσης παρατηρήσιμο στο μοντέλο οργανισμού της φρουτόμυγας (Drosophila). Ο καθηγητής Δρ. Ιλόνα Γκρούνβαλντ-Καδόβ αναφέρει: «Αυτή η μάθηση της αποφυγής τροφών παρατηρείται σε όλα τα είδη, γι’ αυτό εξετάσαμε το φαινόμενο μέσω αυτού του μοντέλου». Ο ερευνητική ομάδα χρησιμοποίησε φρουτόμυγες ως υποκείμενα για να εξηγήσουν πώς ο εγκέφαλος και το σώμα συνεργάζονται για να ενεργοποιήσουν μια αντίδραση αποφυγής, ζωτικής σημασίας για την επιβίωση.
Πειράματα και παρατηρήσεις
Για τη συνοχή της μελέτης, οι συμμετέχοντες προσέφεραν στις φρουτόμυγες δύο επιλογές τροφής – μία μολυσμένη με τον παθογόνο βακτήριο Pseudomonas entomophila και μία άκακη. Όπως παρατηρήθηκε, οι φρουτόμυγες που δεν είχαν έρθει σε επαφή με τα βακτήρια προτίμησαν την επιβλαβή επιλογή. Όμως, όταν κατάναλαν το μολυσμένο τρόφιμο, τα βακτήρια δεν πέρασαν απαρατήρητα: το εγγενές ανοσοποιητικό τους σύστημα ενεργοποίησε σήματα που προειδοποιούσαν για τη μόλυνση.
Η διαδικασία αντίδρασης στο κίνδυνο
Η Γκρούνβαλντ-Καδόβ και η συνεργάτιδά της, Δρ. Γιουτζι Γουάνγκ, δήλωσαν ότι τα αισθητήρια οποία εντοπίζουν τα βακτήρια βρίσκονται κοντά στο λαιμό της φρουτόμυγας. Αυτά τα αισθητήρια ενεργοποιούν μια απάντηση στην παρουσία επικίνδυνων μικροοργανισμών. «Οι υποδοχείς ενεργοποιούνται όταν τα βακτήρια είναι κοντά, στέλνοντας σήματα στο εγκεφαλικό και το λιπώδη ιστό», εξηγεί η Γουάνγκ.
Συμπεράσματα και μελλοντικές προεκτάσεις
Οκταπομίνη, ένας νευροδιαβιβαστής που λειτουργεί παρόμοια με την αδρεναλίνη, απελευθερώνεται ως αποτέλεσμα αυτής της αντίδρασης, οδηγώντας στη δημιουργία ντοπαμίνης, η οποία επηρεάζει τη μάθηση και την απόκριση αποφυγής. Οι ερευνητές είναι πεπεισμένοι ότι μέρη αυτής της διαδικασίας ίσως να υπάρχουν και σε θηλαστικά, τονίζοντας τη σημασία της μελέτης τόσο στα έντομα όσο και στους ανθρώπους.
