Το Ιράν στις φλόγες της εξέγερσης: Η πιθανότητα πτώσης του καθεστώτος
Το Ιράν δεν είναι ξένο στις μεγάλες ταραχές, με τους διαδηλωτές να φωνάζουν «θάνατο στον Χαμενεΐ». Η πιο πρόσφατη εξέγερση, που όλοι θυμόμαστε, σημειώθηκε το 2022, μετά τον θάνατο της νεαρής Μαχσά Αμινί, η οποία κακοποιήθηκε από τις ισλαμικές αρχές. Αυτή η περίπτωση αποτέλεσε τη μεγαλύτερη πρόκληση για το καθεστώς από το 1979.
Η νέα κοινωνική αναταραχή
Αυτή τη φορά, όμως, η κατάσταση είναι διαφορετική. Η κλιμακούμενη οικονομική εξαθλίωση έχει βγάλει στους δρόμους πολίτες όλων των ηλικιών, με τις διαδηλώσεις που ξεκίνησαν στα τέλη του 2025 να εξελίσσονται σε σοβαρές ταραχές. Πολιτικοί αναλυτές επισημαίνουν ότι οι επόμενες ώρες θα είναι καθοριστικές για το μέλλον του Ιράν. Το ερώτημα που κυριαρχεί είναι: Μπορεί το θεοκρατικό καθεστώς να καταρρεύσει;
Αξιοσημείωτο είναι ότι οι πρωταγωνιστές αυτής της εξέγερσης δεν είναι μόνο νέοι, αλλά και μεγαλύτεροι σε ηλικία επαγγελματίες και καταστηματάρχες. Η οικονομική κρίση έχει πλήξει κυρίως τα μεσαία και κατώτερα στρώματα της κοινωνίας, σε μεγάλο βαθμό λόγω των χρόνιων δυτικών κυρώσεων και του πολέμου με το Ισραήλ κατά την περίοδο 2023-2025.
Η οικονομική κατάσταση και οι διαδηλώσεις
Η οικονομία του Ιράν βρίσκεται σε κατάσταση κατάρρευσης, με τον πληθωρισμό να εκτοξεύεται, την αξία του νομίσματος να βυθίζεται και την αγοραστική δύναμη των πολιτών να εξαϋλώνεται. Οι διαδηλώσεις, που αρχικά ξεκίνησαν στην Τεχεράνη, έχουν επεκταθεί σε 348 πόλεις και κωμοπόλεις, καλύπτοντας όλες τις 31 επαρχίες της χώρας.
Η ένταση στους δρόμους αυξάνεται καθημερινά, με τις κινητοποιήσεις να μετατρέπονται σε μια ανοιχτή πολιτική πρόκληση προς το καθεστώς. Η ηγεσία της Ισλαμικής Δημοκρατίας ανησυχεί έντονα για την έκταση και τη διάρκεια των διαδηλώσεων, καθώς ο ανώτατος ηγέτης Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ αντιμετωπίζει τη σοβαρότερη εσωτερική πρόκληση των τελευταίων ετών.
Διεθνείς αντιδράσεις και καταστολή
Η κατάσταση έχει αποκτήσει διεθνείς διαστάσεις, με τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, να προειδοποιεί ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα αντιδράσουν σφοδρά εάν οι ιρανικές αρχές αρχίσουν να σκοτώνουν πολίτες. Από την άλλη, ο Χαμενεΐ παραμένει αμετακίνητος, χαρακτηρίζοντας τους διαδηλωτές «βάνδαλους» και «σαμποτέρ» που δρουν για λογαριασμό του Τραμπ.
Σύμφωνα με την οργάνωση Iran Human Rights, τουλάχιστον 45 άνθρωποι, συμπεριλαμβανομένων οκτώ παιδιών, έχουν χάσει τη ζωή τους από την αρχή των διαδηλώσεων. Η Τετάρτη, 7 Ιανουαρίου 2026, καταγράφηκε ως η πιο αιματηρή ημέρα, με 13 διαδηλωτές να σκοτώνονται σε ένα 24ωρο. Η καταστολή γίνεται ολοένα και πιο βίαιη, με εκατοντάδες τραυματίες και πάνω από 2.000 συλλήψεις.
Οι ιρανικές αρχές αναφέρουν τουλάχιστον 21 νεκρούς, συμπεριλαμβανομένων μελών των δυνάμεων ασφαλείας. Όπως μεταδίδεται, αστυνομικός σκοτώθηκε κατά τη διάρκεια προσπαθειών ελέγχου των ταραχών, γεγονός που δείχνει την κρισιμότητα της κατάστασης.
