Ο Τζουντ Λο ως Βλαντιμίρ Πούτιν και ο μύθος του Κρεμλίνου
Η πρεμιέρα της ταινίας The Wizard of the Kremlin στη Βενετία προκάλεσε αίσθηση, καθώς ο Τζουντ Λο δήλωσε ότι δεν φοβάται «καμία απολύτως συνέπεια» για την ερμηνεία του ως Βλαντίμιρ Πούτιν. Ωστόσο, η ταινία φαίνεται να αναπαράγει τον μύθο που έχει καλλιεργήσει το Κρεμλίνο εδώ και χρόνια, παρουσιάζοντας τον Πούτιν ως μια σχεδόν υπεράνθρωπη φιγούρα.
Η εικόνα του Πούτιν στη ρωσική κουλτούρα
Στη ρωσική λαϊκή κουλτούρα, ο Πούτιν δεν είναι απλώς ένας πολιτικός ηγέτης, αλλά μια σχεδόν μυθική προσωπικότητα: αλάνθαστος, πάντα νέος και στρατηγικά ψυχρός. Ο ρόλος του θυμίζει έναν «Ρώσο Τζέιμς Μποντ», προσαρμοσμένο στις ανάγκες της εθνικής αφήγησης. Αυτή η κατασκευή φαίνεται να έχει περάσει σχεδόν αυτούσια στη δυτική κινηματογραφική απεικόνιση.
Η ταινία του Ολιβιέ Ασαγιάς, βασισμένη στο σατιρικό μυθιστόρημα του Τζουλιάνο ντα Εμπόλι, δεν αποπειράται να παρουσιαστεί ως βιογραφία. Αντίθετα, εστιάζει στους μηχανισμούς εξουσίας γύρω από τον Πούτιν, με τον επικοινωνιολόγο Βαντίμ Μπαράνοφ, που υποδύεται ο Πολ Ντάνο, να έχει κεντρικό ρόλο. Παρ’ όλα αυτά, η απεικόνιση του Πούτιν ακολουθεί το «εγχειρίδιο εξιδανίκευσης του ηγέτη».
Η πραγματικότητα πίσω από τον μύθο
Στην ταινία, ο Πούτιν εμφανίζεται ως ένας απρόθυμος σωτήρας, που επιλέγεται για την προεδρία λόγω της νεότητας και της αθλητικότητάς του. Μια ελκυστική κινηματογραφικά εικόνα, που όμως δεν ανταποκρίνεται στην ιστορική πραγματικότητα. Σύμφωνα με δημοσιογράφους και αυτόπτες μάρτυρες, η επιλογή του Πούτιν δεν ήταν αποτέλεσμα κάποιας μοιραίας ιδιοφυΐας, αλλά ενός άτυπου «κάστινγκ» ανάμεσα σε υποψηφίους, με τον ολιγάρχη Μπόρις Μπερεζόφσκι να αναζητά έναν πολιτικά άχρωμο κρατικό λειτουργό.
Η πραγματικότητα είναι ότι η εικόνα του πανίσχυρου πράκτορα της KGB κατασκευάστηκε εκ των υστέρων. Η θητεία του Πούτιν στη Δρέσδη περιοριζόταν σε γραφειοκρατικά καθήκοντα, μακριά από τον κόσμο της κατασκοπείας που τόσο γοητεύει το σινεμά. Η σύγκριση με τον Τζέιμς Μποντ δεν είναι τυχαία, καθώς τα ρωσικά μέσα ενημέρωσης έχουν παίξει με οπτικές και αφηγηματικές ομοιότητες, ενισχύοντας τον μύθο του «σκληρού πράκτορα».
Η ταινία και οι πολιτικές της προεκτάσεις
Η επιλογή του Τζουντ Λο, ενός αγαπητού ηθοποιού στη Ρωσία, ενδέχεται να ενισχύσει αυτή τη μυθολογία. Για το Κρεμλίνο, η ταινία μπορεί να παρουσιαστεί ως έμμεση επιβεβαίωση της εικόνας που προωθεί εδώ και χρόνια. Ωστόσο, η απουσία από το φιλμ των μαζικών διαδηλώσεων και της αντιπολίτευσης, παρά το γεγονός ότι η αφήγηση φτάνει έως το 2019, αποτελεί μια «βολική» παράλειψη.
Στον ρωσικό κινηματογράφο, ο Πούτιν ήταν μέχρι τώρα μια αόρατη παντοδυναμία. Στο The Wizard of the Kremlin, αποκτά επιτέλους πρόσωπο. Το ερώτημα που προκύπτει, όμως, είναι αν αυτό το πρόσωπο αποτελεί μια πράξη αποδόμησης ή απλώς μια καλοφτιαγμένη εκδοχή του παλιού μύθου.
