Θ. Μπέγκας- Δήμαρχος Ιωαννίνων: Δυνατότητες και προσδοκίες για τις 100 κλιματικά ουδέτερες πόλεις

Θ. Μπέγκας- Δήμαρχος Ιωαννίνων: Δυνατότητες και προσδοκίες για τις 100 κλιματικά ουδέτερες πόλεις

Θ. Μπέγκας- Δήμαρχος Ιωαννίνων: Δυνατότητες και προσδοκίες για τις 100 κλιματικά ουδέτερες πόλεις

Ο Δήμαρχος Ιωαννίνων Θωμάς Μπέγκας, συμμετείχε στις εργασίες της 3ης ετήσιας συνάντησης για τις 100 Κλιματικά Ουδέτερες Πόλεις. τόνισε πως θεωρεί ότι η συγκεκριμένη πρωτοβουλία έχει δημιουργήσει πολλές προσδοκίες για τις πόλεις που συμμετέχουν μαζι όμως και ερωτηματικά, που απαιτούν πολιτική διαχείριση και τεχνική διευκρίνιση.

Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε στην Πράσινη Πρωτεύουσα της Ευρώπης για το 2024, την Βαλένθια της Ισπανίας στις 25 και 26 Ιουνίου, όπου παρουσιάστηκε η πρόοδος των εργασιών κάθε πόλης και η ανταλλαγή επιτυχημένων πρακτικών.

Ο Δήμαρχος Ιωαννιτών είπε σχετικά με την συνάντηση που πραγματοποιήθηκε τα εξής:

«Η δημοτική μας αρχή έχει από την πρώτη στιγμή αποφασίσει να πορευτεί με διαφάνεια και με ειλικρίνεια απέναντι στους δημότες, ενημερώνοντάς τους για τα μικρά και μεγάλα θέματα και καθιστώντας τους συμμέτοχους στη λήψη αποφάσεων.

Επομένως σήμερα θα επιχειρήσω να σας μεταφέρω όσο πιο κατανοητά και με πληρότητα όσα αποκόμισα από τις συναντήσεις και τις εισηγήσεις του συνεδρίου», τόνισε ο κ. Μπέγκας, και πρόσθεσε:

Η Ευρωπαϊκή ένωση, στο πλαίσιο της πράσινης μετάβασης, με στόχο την κλιματική ουδετερότητα το 2050, επέλεξε 100 πόλεις, οι οποίες θα πρέπει να κατακτήσουν αυτόν τον στόχο νωρίτερα, ως το 2030, και να λειτουργήσουν ως πιλότοι για όλες τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές πόλεις.
Σε αυτό το πλαίσιο, η κάθε επιλεγμένη πόλη όφειλε να καταρτίσει ένα κλιματικό σύμφωνο με την Ευρωπαϊκή ένωση, εξηγώντας πώς σχεδιάζει να πετύχει τον στόχο των μηδενικών ρύπων διοξειδίου του άνθρακα.
Το κλιματικό σύμφωνο των Ιωαννίνων εγκρίθηκε και πλέον είμαστε κάτοχοι του επίσημου σήματος της πόλης – πιλότου.
Τα θέματα που πραγματεύεται το σύμφωνο σε γενικές γραμμές, αφορούν την ενέργεια, την κινητικότητα, τον σχεδιασμό του δημόσιου χώρου και τη συμμετοχικότητα.
Τι σημαίνει αυτό για τα Γιάννενα; Σημαίνει δυνατότητες αλλά και εμπόδια, προσδοκίες αλλά και υποχρεώσεις
Οι δυνατότητες: Να προσαρμοστούμε ως πόλη στην κλιματική αλλαγή και να γίνουμε ανθεκτικοί στα ακραία καιρικά φαινόμενα, αναβαθμίζοντας παράλληλα την καθημερινότητά μας, τις συνθήκες διαβίωσης, την οικονομία αλλά και τους κοινωνικούς συσχετισμούς.
Τα εμπόδια: Η υποστελέχωση των υπηρεσιών μας και η έλλειψη επικαιροποιημένης κατάρτισης, καθώς η διεκδίκηση χρηματοδοτήσεων απαιτεί ώριμες μελέτες. Η έλλειψη θεσμικού πλαισίου που να ρυθμίζει τη χρηματοδότηση απευθείας στους Δήμους. Ο ενδιάμεσος ρόλος του κεντρικού κράτους, με τις δυσκίνητες και χρονοβόρες διαδικασίες. Η αμηχανία που υπάρχει σε επίπεδο τεχνοκρατών στην Ε.Ε. οι οποίοι αναμένουν που θα κινηθεί πολιτικά η Ευρώπη μετά τις τελευταίες ευρωεκλογές.
Οι προσδοκίες: Να μπορέσουμε να αξιοποιήσουμε το εγχείρημα των 100 κλιματικά ουδέτερων πόλεων, προς όφελος των γειτονιών και των δημόσιων χώρων μας, με ένα δίκαιο και ισόρροπα κατανεμημένο σύστημα.
Οι υποχρεώσεις: Εντατική δουλειά από τον Δήμο, ενεργή συμμετοχή των δημοτών, αναθεώρηση της νοοτροπίας μας, εναρμόνιση με την ευρωπαϊκή επικαιρότητα, στα δικά μας μέτρα.

Ο δήμαρχος επισήμανε επίσης ότι,

«Εμείς από την πλευρά μας, ως δημοτική αρχή, είμαστε αποφασισμένοι να εργαστούμε σκληρά πάνω σε αυτήν την ατζέντα, η οποία στην ουσία της ούτως ή άλλως αποτελούσε προτεραιότητά μας από το 2019. Είμαστε διατεθειμένοι να εκπαιδευτούμε, να βγούμε από την πεπατημένη, να συνεργαστούμε με πολίτες και φορείς αλλά και να διεκδικήσουμε, καθώς με τα σημερινά δεδομένα, πέρα από τις θεωρητικά εξαιρετικές προθέσεις, δεν εξασφαλίζονται οι απαραίτητοι πόροι», σημείωσε ο κ. Μπέγκας.

Συνάντηση στα Γιάννενα

Ως αφετηρία αυτών των διεκδικήσεων, ο δήμαρχος Ιωαννίνων πήρε την πρωτοβουλία να καλέσει τις υπόλοιπες ελληνικές πόλεις πιλότους σε σύσκεψη εργασίας Δημάρχων και συνεργατών την ερχόμενη Πέμπτη στα Γιάννενα.

Ο σκοπός της συνάντησης είναι διττός. Σε πολιτικό επίπεδο η δικτύωση των ελληνικών πόλεων θα διευκολύνει την κοινή στόχευση με έμφαση στην πιο αποτελεσματική διεκδίκηση πόρων από το κεντρικό κράτος και την Ε.Ε. Σε τεχνοκρατικό επίπεδο, η ομαδική εργασία πάνω σε κοινούς στόχους θα μπορέσει να δομήσει συγκεκριμένες προτάσεις για το πώς το κεντρικό κράτος θα πρέπει να συνδράμει τους Δήμους, οι οποίοι έχουν δεσμευτεί ότι θα επιτύχουν νωρίτερα τον στόχο της κλιματικής ουδετερότητας.

«Σε συνέχεια αυτής της συνάντησης, στις 18 Ιουλίου, υποδεχόμαστε στα Γιάννενα την σύμβουλο της πόλης από την ευρωπαϊκή Ένωση με σκοπό την αποτύπωση της τρέχουσας κατάστασης και την επικαιροποίηση του οδικού χάρτη με ρεαλιστικά δεδομένα, έτσι ώστε να προχωρήσει μπροστά το εγχείρημα.

Άρα θεωρούμε σημαντικό να της μεταφέρουμε και τα συμπεράσματα που θα εξαχθούν από τη συνάντηση των αντιπροσωπειών των 6 πόλεων στα Γιάννενα.

Γιατί αυτή τη στιγμή, τα χρηματοδοτικά εργαλεία με τα οποία καλούμαστε να επιτύχουμε τους στόχους του προγράμματος των 100 κλιματικά ουδέτερων πόλεων είναι ακριβώς τα ίδια με αυτά που έχουν όλοι οι δήμοι στην χώρα, χωρίς καμία προτεραιότητα για τους δήμους του συμφώνου ή κάποια διαφορετική μεταχείριση», κατέληξε ο κ Μπέγκας.

Η υφισταμένη κατάσταση και η χρηματοδότηση

Ο αντιδήμαρχος Προγραμματισμού, Θωμάς Γιωτίτσας, περιέγραψε την υφιστάμενη κατάσταση για το δήμο Ιωαννιτών, ο οποίος έχει εγκεκριμένο σχέδιο δράσης και επενδυτικό σχέδιο, είναι μια από τις 112 πόλεις με εγκεκριμένο το κλιματικό σύμφωνο, έχοντας λάβει και το ευρωπαϊκό σήμα πιστοποίησης, είναι ενταγμένος στο πιλοτικό πρόγραμμα Pilot Cities μέσω του οποίου θα επιλεγούν γειτονιές του δήμου για να λειτουργήσουν ως «πιλότοι» ενεργειακής ουδετερότητας για το σύνολο του δήμου και τέλος έχει υπογραφή το κλιματικό σύμφωνο μεταξύ φορέων, επιχειρήσεων και ιδιωτών.

Αναφερόμενος ο κ. Γιωτίτσας στο θέμα της χρηματοδότησης τόνισε ότι εκεί υπάρχει το μεγαλύτερο θολό τοπίο.

Όπως εξήγησε, οι χρηματοδοτήσεις θα είναι ένας συνδυασμός πόρων δημοτικών, από τον προϋπολογισμό του δήμου, όσο και δημόσιας χρηματοδότησης από το κεντρικό κράτος αλλά και ευρωπαϊκών προγραμμάτων καθώς και ιδιωτικών, με το μεγαλύτερο μέρος τους (80%) να είναι από μοχλεύσεις ιδιωτικών κεφαλαίων.

Σύμφωνα με τον αντιδήμαρχο υπάρχουν ήδη τέσσερις διαφορετικοί τρόποι εξεύρεσης πόρων οι οποίοι είναι οι εξής:

Χαμηλότοκα δάνεια με επιδότηση ως 75% του επενδυτικού σχεδίου από την ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων με προτεραιότητα στις πόλεις που έχουν λάβει το σήμα της Ε.Ε. για τη συμμετοχή τους στο εγχείρημα των 100 κλιματικά ουδέτερων πόλεων
Δημιουργία δημοτικών ειδικών ταμείων με τη συμμετοχή και του ιδιωτικού τομέα
Ολοκλήρωση του climanet του φορέα δηλαδή των 6 ελληνικών πόλεων μέσω του οποίου θα διαμορφώνονται κοινά προγράμματα και θα υποβάλλονται για χρηματοδότηση στο κράτος
Συνασπισμοί μικρών πόλεων με κοινά χαρακτηριστικά και παρεμφερή προγράμματα για διεκδίκηση κοινών χρηματοδοτήσεων
«Σίγουρα πρόκειται για ένα πολύ σύνθετο και πρωτόγνωρο εγχείρημα σε ευρωπαϊκό επίπεδο καθώς οι πόλεις που συμμετέχουν έχουν εντελώς διαφορετικές ανάγκες και αφετηρίες. Την ίδια στιγμή υπάρχει μια διαπιστωμένη αδυναμία οριστικοποίησης ενός κοινού χρηματοδοτικού μοντέλου σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης και γι’ αυτό καταθέσαμε ως δήμος πρόταση να δημιουργηθεί ένα κοινό ευρωπαϊκό ταμείο μέσω του οποίου θα γίνουν οι χρηματοδοτήσεις σε όλες τις πόλεις. Επίσης στο κεντρικό κράτος σε πολιτικό επίπεδο φαίνεται ότι υπάρχει μία αδράνεια και μια αδιαφορία αυτή τη στιγμή για να τρέξει και να βοηθήσει τους δήμους. Έτσι είναι πολύ βασικό να κινητοποιήσουμε τους εταίρους μας τις τοπικές δυνάμεις και να ωριμάσουμε μελέτες. Πάνω σε αυτό δουλεύουμε και τους επόμενους μήνες θα έχουμε και κάποιες ανακοινώσεις για συγκεκριμένα έργα», κατέληξε ο κ. Γιωτίτσας.

Στοίχημα η συμμετοχή

Τέλος, η ειδική σύμβουλος του δημάρχου, Έλενα Σιόντη, στάθηκε περισσότερο στο τεχνικό επίπεδο της συμμετοχής του δήμου στις εργασίες του συνεδρίου, τονίζοντας μεταξύ άλλων:

«Είναι πολύ σημαντικό ότι διαπιστώσαμε ότι τα προβλήματα που καλούνται να αντιμετωπίσουν οι πόλεις είναι σε πολλά σημεία κοινά, αλλά ότι μέσα στη συγκεκριμένη πρωτοβουλία, η κάθε πόλη, με το μέγεθός της και τα χαρακτηριστικά της, μπορεί και πρέπει να εξειδικεύει τις λύσεις. Δεν υπάρχει δηλαδή ένας οριζόντιος χειρισμός που να ανταποκρίνεται σε όλες τις ανάγκες.

Αυτό που ήταν βασικός πυλώνας σε όλες τις επιτυχημένες πρακτικές, ήταν η εμπλοκή των κατοίκων στη διαμόρφωση των λύσεων και, ακόμη περισσότερο, η σε βάθος χρόνου συμμετοχή τους στη διατήρηση των παρεμβάσεων. Συμμετοχικά εργαστήρια, δραστήριοι σύλλογοι γειτονιάς, ενεργειακές κοινότητες, σύμπραξη της τοπικής αγοράς με τον δήμο και πολλά άλλα, αποτελούν τα εργαλεία με τα οποία εξασφαλίζεται η επιτυχία και η βιωσιμότητα των παρεμβάσεων.

Σε αυτό το σημείο να προσθέσω ότι ένα μεγάλο πλεονέκτημα των Ιωαννίνων, σε σχέση με άλλες πόλεις μεγαλύτερου μεγέθους, αποτελεί το γεγονός ότι μπορούμε ήδη να χαρακτηριστούμε ως μια πόλη των σχεδόν 15 λεπτών, στόχο για τον οποίο αγωνίζονται οι μεγαλύτερες πόλεις. Αυτό σημαίνει πρακτικά, ότι είμαστε ήδη μια πόλη όπου ο κόσμος εξυπηρετείται περπατώντας στο κέντρο, οπότε υιοθετώντας λίγο διαφορετικές καθημερινές συνήθειες όλοι μας, μπορούμε άμεσα να δούμε αποτελέσματα στη μείωση των ρύπων από τα οχήματα.

Τέλος, θα ήθελα να τονίσω ότι θεμελιώδης προϋπόθεση για την πορεία προς την κλιματική ουδετερότητα, είναι η δικιά μας διάθεση για αλλαγές, καθώς και η υιοθέτηση ενός κοινού λεξιλογίου, με το οποίο θα κουβεντιάζουμε τις ανάγκες και τις προτάσεις μας, με στόχο τη συλλογική ευημερία μακροπρόθεσμα».

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ ΣΤΟ ONCAMERA

https://youtu.be/byOBFDsMS64 Τι είναι η κλιματική ουδετερότητα και η δίκαιη μετάβαση; Πως συνδέεται η Πράσινη Ευρωπαϊκή Συμφωνία με την Δίκαιη Μετάβαση; Οι Ελληνικές περιοχές προς την δίκαιη μετάβαση (Δυτ. Μακεδονία και Πελοπόννησος). Η πορεία …

https://www.youtube.com/watch?v=kd6Pc5mv0Ys Τι είναι κλιματική αλλαγή και ποια η διαφορά όταν μιλάμε για κλιματική κρίση; Ποια είναι η εικόνα στις πόλεις μας και πώς θα φτάσουμε στις Κλιματικά ουδέτερες πόλεις; Ποιες…

https://youtu.be/LTP5esataPY Λίγο πριν πέσει η αυλαία της προεκλογικής περιόδου για τις Ευρωεκλογές, ο πρώην Υπουργός και σύμβουλος του Πρωθυπουργού σε θέματα υγείας -την περίοδο της πανδημίας- Βασίλης Κοντοζαμάνης παραχώρησε συνέντευξη…