Σύνδεση μικρο- και νανοπλαστικών με αύξηση χρόνιων φλεγμονωδών νόσων του εντέρου
Μια ομάδα ερευνητών από το Πανεπιστήμιο Ιατρικής της Βιέννης και το Πανεπιστήμιο της Βιέννης έχει αναδείξει μια πιθανή σύνδεση ανάμεσα στην αυξανόμενη εμφάνιση χρόνιων φλεγμονωδών νόσων του εντέρου και την αυξανόμενη έκθεση σε μικρο- και νανοπλαστικά (ΜΝΠ). Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο περιοδικό Microplastics and Nanoplastics, δείχνει ότι τα πλαστικά σωματίδια επηρεάζουν τα ανοσοκύτταρα και το εντερικό μικροβίωμα, ενισχύοντας έτσι τη φλεγμονή.
Επιπτώσεις στα ανοσοκύτταρα και το εντερικό μικροβίωμα
Οι επιβλαβείς επιδράσεις των ΜΝΠ εξετάστηκαν σε πειραματόζωα με ελκώδη κολίτιδα, μια από τις πιο κοινές μορφές χρόνιων φλεγμονωδών νόσων του εντέρου. Η μελέτη επικεντρώθηκε σε σωματίδια πολυστερίνης διαφόρων μεγεθών, τα οποία χορηγήθηκαν δια της στοματικής οδού. Η πολυστερίνη είναι ένα ευρέως χρησιμοποιούμενο πλαστικό, που συναντάται συχνά σε συσκευασίες τροφίμων, όπως γιαούρτια και κουτιά φαγητού. Οι εκτενείς μοριακές και ιστολογικές αναλύσεις της ομάδας έδειξαν αλληλεπιδράσεις μεταξύ των ΜΝΠ και της εντερικής φλεγμονής.
Αύξηση της φλεγμονής και διαταραχή του μικροβιώματος
Η απορρόφηση των ΜΝΠ από τη βλεννογόνο του εντέρου αυξήθηκε σε φλεγμονώδεις συνθήκες. Παράλληλα, η έκθεση σε ΜΝΠ ενίσχυσε την φλεγμονώδη ανοσοαπόκριση στο έντερο, ενεργοποιώντας προφλεγμονώδη ανοσοκύτταρα, όπως οι μακροφάγοι. Επίσης, η έκθεση σε ΜΝΠ οδήγησε σε διαταραχή του εντερικού μικροβιώματος: οι ερευνητές παρατήρησαν μείωση των ευεργετικών βακτηρίων και αύξηση των προφλεγμονωδών και δυνητικά επιβλαβών ειδών.
Συστηματικές επιδράσεις και κίνδυνοι
«Η μελέτη μας δείχνει ότι σε φλεγμονώδεις συνθήκες, τα ΜΝΠ όχι μόνο συσσωρεύονται στο έντερο, αλλά και σε άλλα εκκριτικά όργανα όπως το ήπαρ και οι νεφροί, καθώς και στο κυκλοφορικό σύστημα», εξηγεί ο επικεφαλής της μελέτης, Λούκας Κέννερ, από το Πανεπιστήμιο Ιατρικής της Βιέννης. Αυτή η επίδραση παρατηρήθηκε ιδιαίτερα στα πολύ μικρά νανοπλαστικά σωματίδια, που έχουν μέγεθος μικρότερο από 0,0003 χιλιοστά, και υποδεικνύει ότι τα ΜΝΠ μπορούν να διασχίσουν βιολογικά φράγματα και να έχουν συστηματικές επιδράσεις πολύ πέρα από το έντερο, προσθέτει η συν-επικεφαλής της μελέτης, Βερένα Πίχλερ, από το Πανεπιστήμιο της Βιέννης.
Οι χρόνιες φλεγμονώδεις νόσοι του εντέρου, όπως η ελκώδης κολίτιδα, είναι σε άνοδο, όπως και η ρύπανση από μικρο- και νανοπλαστικά. Δεδομένου ότι το γαστρεντερικό σύστημα είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένο στην αυξανόμενη έκθεση σε ΜΝΠ, οι επιστήμονες εστίασαν στην έρευνα μιας πιθανής συσχέτισης: «Τα αποτελέσματά μας υποδεικνύουν ότι τα ΜΝΠ είναι ένας προηγουμένως υποεκτιμημένος παράγοντας στην ανάπτυξη και επιδείνωση χρόνιων φλεγμονωδών νόσων του εντέρου», δηλώνει ο Κέννερ. Οι περαιτέρω μελέτες θα πρέπει να επιβεβαιώσουν τα ευρήματα. «Ωστόσο, η επείγουσα έκκληση προς την κοινωνία και τους πολιτικούς για λήψη μέτρων μείωσης της ρύπανσης από ΜΝΠ είναι ήδη σαφής».
Η μελέτη διεξήχθη σε συνεργασία με το ινστιτούτο έρευνας βιομαρκετών CBMed GmbH (Γκρατς, Αυστρία) στο πλαίσιο του προγράμματος COMET “microONE”, που χρηματοδοτείται από το Ομοσπονδιακό Υπουργείο Οικονομίας, Ενέργειας και Τουρισμού (BMWET), το Ομοσπονδιακό Υπουργείο Καινοτομίας, Κινητικότητας και Υποδομών (BMIMI), τη Χώρα Στυρία (Υπηρεσία Προώθησης Επιχειρήσεων Στυρίας – SFG) και τη Χώρα Βιέννη (Υπηρεσία Επιχειρήσεων Βιέννης – WAW). Το πρόγραμμα COMET εκτελείται από την Αυστριακή Υπηρεσία Προώθησης Έρευνας (FFG).
