Σφοδρές αντιδράσεις για τις νέες γονιδιωματικές τεχνικές της ΕΕ
Η νομοθετική πρόταση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις Νέες Γονιδιωματικές Τεχνικές (NGT), που χαρακτηρίζονται από πολλούς ως «νέα μεταλλαγμένα», έχει προκαλέσει ισχυρές αντιδράσεις. Η πρόταση αναμένεται να εγκριθεί σε πρώτη φάση την ερχόμενη Παρασκευή, 19 Δεκεμβρίου, από την Επιτροπή Μόνιμων Αντιπροσώπων στις Βρυξέλλες. Αυτή η εξέλιξη προήλθε μετά από συμφωνία μεταξύ στελεχών των θεσμικών οργάνων της ΕΕ και εκπροσώπων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στις 3 Δεκεμβρίου, με την τελική έγκριση να αναμένεται τόσο από τους υπουργούς Αγροτικής Ανάπτυξης της ΕΕ όσο και από το Ευρωκοινοβούλιο.
Τι είναι οι Νέες Γονιδιωματικές Τεχνικές;
Οι Νέες Γονιδιωματικές Τεχνικές επιτρέπουν την τροποποίηση του γονιδιώματος φυτών χωρίς την εισαγωγή γενετικού υλικού από άλλα είδη. Αυτή η διαφοροποίηση από τους γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς πρώτης γενιάς έχει προκαλέσει ανησυχίες και αντιδράσεις από ειδικούς και περιβαλλοντικές οργανώσεις. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Κομισιόν και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η προσωρινή συμφωνία που επιτεύχθηκε εξασφαλίζει μια απλουστευμένη διαδικασία για τα φυτά NGT που θεωρούνται ισοδύναμα με τα συμβατικά φυτά, ενώ ταυτόχρονα αντιμετωπίζει ζητήματα σχετικά με τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας και την πρόσβαση στους σπόρους.
Στόχοι και ανησυχίες
Το Ευρωκοινοβούλιο τονίζει ότι οι νέοι κανόνες στοχεύουν στη βιωσιμότητα και την ανθεκτικότητα του ευρωπαϊκού συστήματος τροφίμων. Σκοπός είναι η ανάπτυξη και διάθεση ποικιλιών φυτών που θα είναι πιο ανθεκτικές στις κλιματικές αλλαγές και στα παράσιτα, προσφέροντας υψηλότερες αποδόσεις με λιγότερα λιπάσματα και φυτοφάρμακα. Ωστόσο, οι επικριτές επισημαίνουν ότι δεν υπάρχει επαρκής επιστημονική τεκμηρίωση για την ασφάλεια των νέων ποικιλιών, υπογραμμίζοντας ότι ακόμη και μικρές τροποποιήσεις μπορεί να έχουν απρόβλεπτες συνέπειες.
Οι ευρωβουλευτές και οι κυβερνήσεις των κρατών μελών συμφώνησαν να εξαιρέσουν τα φυτά NGT1, δηλαδή αυτά που αναπτύσσονται φυσικά ή μέσω συμβατικής αναπαραγωγής, από τις απαιτήσεις της νομοθεσίας για τους γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς. Αντίθετα, τα φυτά NGT2 θα παραμείνουν υπόκεινται σε κανονισμούς. Αυτή η διάκριση έχει προκαλέσει περαιτέρω ανησυχίες σχετικά με την ασφάλεια και την αξιοπιστία των νέων τεχνικών.
Η συμφωνία επιτρέπει επίσης την κατοχύρωση διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας για τα NGT, εκτός από χαρακτηριστικά που βρίσκονται στη φύση ή παράγονται με βιολογικά μέσα. Παράλληλα, οι τεχνικές NGT δεν θα επιτρέπονται στη βιολογική παραγωγή, αν και η παρουσία μονάδων NGT1 δεν θα θεωρείται μη συμμόρφωση.
Η εισηγήτρια Jessica Polfjärd από το ΕΛΚ, δήλωσε: «Αυτή είναι μια ιστορική ημέρα. Η ΕΕ κάνει το πρώτο της βήμα για να δώσει στους αγρότες πρόσβαση σε νέα τεχνολογία που θα τους επιτρέψει να έχουν καλλιέργειες ανθεκτικές στην κλιματική αλλαγή και υψηλότερες αποδόσεις σε λιγότερη γη». Παρά τις αισιόδοξες δηλώσεις, οι ανησυχίες παραμένουν, με περιβαλλοντικές οργανώσεις και αγρότες να ζητούν περισσότερη διαφάνεια και έρευνα πριν από την εφαρμογή των νέων κανόνων.
