Σχεδόν οι μισοί Έλληνες δεν μπορούν να αντέξουν ούτε μία εβδομάδα διακοπών
Παρά την αναγνωρίσιμη εικόνα της Ελλάδας ως κορυφαίου τουριστικού προορισμού, η πραγματικότητα για πολλούς κατοίκους της χώρας είναι διαφορετική. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Eurostat για το 2024, σχεδόν ένας στους δύο Έλληνες δεν μπορεί να αντέξει οικονομικά ούτε μία εβδομάδα διακοπών μακριά από το σπίτι. Το ποσοστό αυτό φτάνει το 46%, τοποθετώντας την Ελλάδα στη δεύτερη χειρότερη θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση όσον αφορά την πρόσβαση των πολιτών σε ετήσιες διακοπές.
Η κατάσταση στην Ευρώπη
Μοναδική χώρα με υψηλότερο δείκτη «αδυναμίας διακοπών» είναι η Ρουμανία, με 58,6%, ενώ ακολουθεί η Βουλγαρία με 41,4%. Αντίθετα, χώρες όπως το Λουξεμβούργο, η Σουηδία και η Ολλανδία καταγράφουν μονοψήφια ή χαμηλά ποσοστά, αναδεικνύοντας τις έντονες ανισότητες που υπάρχουν στην Ευρώπη. Η δυνατότητα να απολαύσει κάποιος έστω και μία εβδομάδα διακοπών δεν θεωρείται απλώς πολυτέλεια, αλλά δείκτης υλικής και κοινωνικής ευημερίας. Για την ΕΕ, η αδυναμία αυτή αποτελεί ένδειξη κοινωνικής αποστέρησης, καθώς η ξεκούραση και η αναψυχή σχετίζονται άμεσα με την ποιότητα ζωής και την ψυχική υγεία.
Δυσκολίες για τις οικογένειες
Στην Ελλάδα, η κατάσταση παραμένει ιδιαίτερα δύσκολη. Παρότι υπάρχει μια μικρή βελτίωση σε σχέση με την προηγούμενη δεκαετία, το ποσοστό αδυναμίας διακοπών παραμένει σταθερά υψηλό, πολύ πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η εικόνα για τις οικογένειες με παιδιά. Σύμφωνα με στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, το 26% των νοικοκυριών με τουλάχιστον ένα παιδί δεν έχει τη δυνατότητα να προσφέρει μία εβδομάδα διακοπών στα παιδιά τους. Το ποσοστό αυτό εκτοξεύεται στο 60,3% για τα φτωχά νοικοκυριά, ενώ ακόμη και μεταξύ των μη φτωχών οικογενειών, περίπου μία στις έξι δηλώνει ότι αδυνατεί να καλύψει το κόστος των διακοπών.
Η τάση των καταναλωτών
Η εικόνα αυτή επιβεβαιώνεται και από έρευνες που εξετάζουν τις προθέσεις των νοικοκυριών. Σύμφωνα με στοιχεία του ΙΕΛΚΑ, περισσότεροι από τους μισούς καταναλωτές δεν σκοπεύουν να κάνουν διακοπές το καλοκαίρι. Όσοι τελικά ταξιδέψουν, αναμένεται να περιορίσουν σημαντικά τη διάρκεια ή το κόστος των διακοπών τους. Οι κύριοι λόγοι για αυτή την τάση περιλαμβάνουν το μειωμένο διαθέσιμο εισόδημα, το αυξημένο κόστος μετακίνησης και τις υψηλές τιμές διαμονής. Πολλοί στρέφονται πλέον σε εναλλακτικές λύσεις, όπως η φιλοξενία σε σπίτια συγγενών ή σύντομες αποδράσεις χαμηλού κόστους.
Η ευρύτερη κοινωνική διάσταση
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η αδυναμία πρόσβασης σε διακοπές συνδέεται όλο και περισσότερο με την αύξηση του κόστους ζωής. Σύμφωνα με μελέτες της Ευρωπαϊκής Συνομοσπονδίας Συνδικάτων, περίπου 40 εκατομμύρια εργαζόμενοι στην ΕΕ δεν μπορούν να αντέξουν οικονομικά μία εβδομάδα διακοπών, με το πρόβλημα να εντοπίζεται κυρίως σε χώρες με χαμηλότερους μισθούς και υψηλότερο κόστος βασικών αγαθών. Αυτή η τάση αναδεικνύει μια ευρύτερη κοινωνική διάσταση, καθώς η «φτώχεια στις διακοπές» σχετίζεται άμεσα με τις ανισότητες στο εισόδημα, την αύξηση του κόστους στέγασης, ενέργειας και μεταφορών.
