Σαν σήμερα 20 Μαρτίου: Η δολοφονία του Γιάννη Ζέβγου
Στις 20 Μαρτίου 1947, η Θεσσαλονίκη γίνεται το σκηνικό μιας από τις πιο χαρακτηριστικές πολιτικές δολοφονίες της μεταπολεμικής Ελλάδας. Ο Γιάννης Ζέβγος, ανώτατο στέλεχος του Κ.Κ.Ε. και του Ε.Α.Μ., πέφτει νεκρός από πισώπλατη επίθεση, σε μια χώρα που βυθίζεται στον Εμφύλιο Πόλεμο. Δάσκαλος, δημοσιογράφος και ηγετική φυσιογνωμία της Αριστεράς, είχε διαδραματίσει κεντρικό ρόλο στην Εθνική Αντίσταση και είχε υπηρετήσει ως υπουργός Γεωργίας στην κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας του 1944, πριν παραιτηθεί τον Δεκέμβριο, καθώς η κατάσταση στη χώρα επιδεινωνόταν.
Η δολοφονία και οι πολιτικές αντιδράσεις
Στις 20 Μαρτίου 1947, ο Ζέβγος βρίσκεται στη Θεσσαλονίκη για να παρακολουθήσει τις εργασίες της Επιτροπής του ΟΗΕ, που διερευνούσε την κατάσταση στην Ελλάδα και τα αίτια του Εμφυλίου. Επιστρέφοντας προς το ξενοδοχείο «Αστόρια», δέχεται επίθεση από τον Χρήστο Βλάχο, πρώην κομμουνιστή που είχε στραφεί εναντίον της Αριστεράς. Ο Βλάχος τον πυροβολεί πισώπλατα και τον αποτελειώνει με μια χαριστική βολή, πριν συλληφθεί λίγο αργότερα.
Οι συνέπειες της δολοφονίας
Κατά την ανάκριση, ο Βλάχος ισχυρίζεται ότι ενήργησε από προσωπική εκδίκηση για τη μεταχείρισή του στο στρατόπεδο Μπούλκες, ωστόσο η υπόθεση προκαλεί πολιτική θύελλα. Οι φιλοκυβερνητικές εφημερίδες κάνουν λόγο για εσωτερικό «ξεκαθάρισμα λογαριασμών», ενώ ο «Ριζοσπάστης» καταγγέλλει μια οργανωμένη ενέργεια της «μοναρχοφασιστικής» πλευράς. Το Κ.Κ.Ε. καταγγέλλει την ύπαρξη πολιτικών ενόχων στο παρασκήνιο, τη στιγμή που οι συλλήψεις και οι εκτοπίσεις Αριστερών εντείνονται.
Εσωκομματικές αντιπαραθέσεις και ο διχασμός της εποχής
Με την πάροδο του χρόνου, η δολοφονία του Ζέβγου θα συνδεθεί και με εσωκομματικές αντιπαραθέσεις εντός του Κ.Κ.Ε., καθώς ηγετικά στελέχη, με πρώτο τον Νίκο Ζαχαριάδη, αναζητούν ευθύνες σε πρώην συνεργάτες και αντιπάλους μέσα στον ίδιο χώρο. Η υπόθεση, βυθισμένη στις σκιές του Εμφυλίου και της πολιτικής βίας, αποτυπώνει τον βαθύ διχασμό της μεταπολεμικής Ελλάδας και τον τρόπο με τον οποίο η δολοφονία ενός ηγέτη μπορεί να μετατραπεί σε σύμβολο μιας ολόκληρης εποχής.
