Σαν σήμερα 1 Ιανουαρίου: Η γέννηση του σύγχρονου ελληνικού κράτους
Στις αρχές του 1822, η Ελλάδα βρισκόταν σε πλήρη επαναστατικό αναβρασμό. Οι επαναστάτες Έλληνες, με την υποστήριξη των εξεγερμένων περιοχών, προχώρησαν σε ένα καθοριστικό βήμα. Στην Επίδαυρο, οι αντιπρόσωποι κήρυξαν επίσημα την πολιτική ύπαρξη και ανεξαρτησία της χώρας, ψηφίζοντας το πρώτο Ελληνικό Σύνταγμα. Αυτή η κίνηση σήμανε την πρώτη φορά μετά από αιώνες οθωμανικής κυριαρχίας που η Επανάσταση απέκτησε θεσμική μορφή και σαφή κρατική φιλοδοξία.
Η Α’ Εθνική Συνέλευση της Επιδαύρου
Η Α’ Εθνική Συνέλευση δεν ήταν απλώς ένα επαναστατικό σώμα. Αντίθετα, αποτελούσε τη συνειδητή δήλωση ότι ο Αγώνας δεν ήταν μια πρόσκαιρη εξέγερση, αλλά ένας οργανωμένος εθνικός αγώνας με πολιτικό σχέδιο, κανόνες και στόχο τη δημιουργία ενός ανεξάρτητου κράτους. Το Σύνταγμα που ψηφίστηκε, γνωστό ως «Προσωρινόν Πολίτευμα της Ελλάδος» ή «Νόμος της Επιδαύρου», αντλούσε έμπνευση από τον ευρωπαϊκό Διαφωτισμό και τα φιλελεύθερα συντάγματα της εποχής. Κατοχύρωνε τη λαϊκή κυριαρχία, προέβλεπε διάκριση των εξουσιών και έθετε τις βάσεις ενός οργανωμένου πολιτικού συστήματος.
Η γαλανόλευκη και η σημασία της
Πέρα από την εσωτερική οργάνωση, το Σύνταγμα απευθυνόταν και προς την Ευρώπη, στέλνοντας το μήνυμα ότι οι Έλληνες διεκδικούν διεθνή αναγνώριση ως πολιτικά οργανωμένο έθνος. Η Συνέλευση διεξήχθη σε κλίμα έντονων εσωτερικών αντιθέσεων, με προεστούς, οπλαρχηγούς και Φαναριώτες να προσπαθούν να συνυπάρξουν. Το «Προσωρινόν Πολίτευμα» δεν εξάλειφε τις αντιπαραθέσεις, αλλά λειτούργησε ως κοινό σημείο αναφοράς και θεμέλιο της ελληνικής συνταγματικής παράδοσης.
Στο ίδιο πλαίσιο, η γαλανόλευκη καθιερώθηκε ως εθνικό σύμβολο του νέου κράτους. Αν και από το 1821 κυκλοφορούσαν διάφορες σημαίες με γαλανό και λευκό, στην Επίδαυρο έγινε το αποφασιστικό βήμα: η σημαία απέκτησε χαρακτήρα κρατικού εμβλήματος, συνοδεύοντας τα συνταγματικά κείμενα και τις αποφάσεις της Συνέλευσης. Έτσι, η γαλανόλευκη έγινε ορατή έκφραση της πολιτικής φιλοδοξίας της Επανάστασης, συμβολίζοντας την ελευθερία, την ανεξαρτησία και την κοινή εθνική ταυτότητα.
