Πώς οι παράγοντες άγχους κατά την εγκυμοσύνη επηρεάζουν τον εγκέφαλο του εμβρύου
Η υγεία του εγκεφάλου του εμβρύου επηρεάζεται από τη μικροβίωση και το ανοσοποιητικό σύστημα της μητέρας, με τις αλλαγές σε αυτά να σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο αναπτυξιακών διαταραχών στα παιδιά. Μια νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε σήμερα στο Nature Neuroscience ρίχνει φως σε αυτό το «άξονα εντέρου-ανοσίας», εξετάζοντας την επίδραση των παραγόντων άγχους κατά την εγκυμοσύνη, όπως οι αλλαγές στη μικροβίωση και η ενεργοποίηση του ανοσοποιητικού συστήματος, στο νευροανοσολογικό τοπίο του αναπτυσσόμενου εγκεφάλου του εμβρύου.
Ανακαλύψεις και ευρήματα της μελέτης
Η ερευνητική ομάδα, υπό την ηγεσία του Δρ. Μπράιαν Κάλις, ιατρού στην Κλινική Νεογνών του Νοσοκομείου Παίδων της Βοστώνης, ανακάλυψε σημαντικές αποκρίσεις που διαφέρουν ανά φύλο. Ιδιαίτερα, εντόπισαν μια συγκεκριμένη ευπάθεια σε έναν ανοσολογικό δρόμο στον ανδρικό εγκέφαλο, ο οποίος θα μπορούσε να αποτελέσει στόχο για πρώιμες παρεμβάσεις.
«Η μελέτη μας παρέχει έναν λεπτομερή χωρικό μεταγραφωμικό πόρο των δικτύων γονιδίων ανοσίας κατά τη διάρκεια μιας κρίσιμης περιόδου ανάπτυξης του εμβρυϊκού εγκεφάλου. Σε αντίθεση με προηγούμενους χάρτες που επικεντρώνονταν στον ενήλικο εγκέφαλο, η βάση δεδομένων μας αποτυπώνει τις δυναμικές αλληλεπιδράσεις σήματος ανοσίας σε μια φάση που ο εγκέφαλος είναι ιδιαίτερα ευάλωτος», δήλωσε ο Δρ. Κάλις.
Η καινοτόμος προσέγγιση της έρευνας
Η ομάδα εφάρμοσε μια καινοτόμο μέθοδο, συνδυάζοντας τη χωρική μεταγραφωμική (MERFISH) με δεδομένα RNA-seq σε επίπεδο μεμονωμένων κυττάρων. Αυτή η διπλή προσέγγιση τους επέτρεψε να δημιουργήσουν έναν αναπτυξιακό χάρτη κυττάρων γονιδιακής έκφρασης ανοσίας στον εμβρυϊκό εγκέφαλο των ποντικών κατά τη διάρκεια της μέσης και της ύστερης εγκυμοσύνης. Με αυτόν τον τρόπο, κατόρθωσαν να χαρτογραφήσουν τη χωρική θέση γονιδίων που σχετίζονται με την νευροανάπτυξη και να αποκαλύψουν τις αποκρίσεις που διαφέρουν ανά φύλο του αναπτυσσόμενου εγκεφάλου σε διαταραχές της μικροβίωσης και του ανοσοποιητικού συστήματος της μητέρας.
Επιπλέον, αναγνώρισαν έναν συγκεκριμένο δρόμο – γνωστό ως CXCL12/CXCR7 – ως σημαντικό μεσολαβητή της ανώμαλης νευρικής διαφοροποίησης. «Ως νεογνολόγος, αυτό το έργο ενισχύει την κατανόησή μας για τους περιβαλλοντικούς παράγοντες της πρώτης ζωής που μπορεί να επηρεάσουν την αναπτυξιακή δυνατότητα και προσφέρει ενδείξεις για πιθανές παρεμβάσεις», πρόσθεσε ο Δρ. Κάλις.
Η μελέτη αυτή αναδεικνύει τη σημασία της κατανόησης της σχέσης μεταξύ της μητέρας και του εμβρύου, καθώς και των επιπτώσεων που μπορεί να έχει το άγχος και οι αλλαγές στη μικροβίωση στην ανάπτυξη του εγκεφάλου. Η έρευνα αυτή ανοίγει νέους δρόμους για την πρόληψη και την παρέμβαση σε αναπτυξιακές διαταραχές, προσφέροντας ελπίδα για καλύτερες προσεγγίσεις στην υγειονομική περίθαλψη των παιδιών.
