Η μείωση των μητρικών θανάτων παγκοσμίως συνεχίζεται, αλλά η πρόοδος επιβραδύνεται
Η παγκόσμια μείωση των μητρικών θανάτων έχει καταγραφεί τα τελευταία τριάντα χρόνια, ωστόσο η πρόοδος έχει επιβραδυνθεί τα τελευταία χρόνια και παραμένει ανισόρροπη μεταξύ των χωρών. Αυτό προκύπτει από νέα έρευνα του Global Burden of Disease (GBD) 2023, που δημοσιεύθηκε σήμερα στο περιοδικό The Lancet Obstetrics, Gynaecology, & Women’s Health.
Στοιχεία για τους μητρικούς θανάτους το 2023
Σύμφωνα με την έρευνα, το 2023 καταγράφηκαν 240,000 θάνατοι γυναικών από μητρικούς λόγους, που αντιστοιχούν στο 5.5% όλων των θανάτων γυναικών ηλικίας 10-54 ετών παγκοσμίως. Οι μητρικοί θάνατοι συγκεντρώνονται κυρίως σε περιοχές που αντιμετωπίζουν τις μεγαλύτερες προκλήσεις όσον αφορά τα συστήματα υγείας και τα δεδομένα, όπως η υποσαχάρια Αφρική, η Ωκεανία, η Νότια Ασία, η Νοτιοανατολική Ασία και ορισμένα μέρη της Καραϊβικής. Οι χώρες με τους υψηλότερους αριθμούς μητρικών θανάτων το 2023 περιλαμβάνουν τη Νιγηρία, την Ινδία, τη Δημοκρατία του Κονγκό, την Αιθιοπία και το Πακιστάν.
Αναλύσεις και στατιστικά στοιχεία
Η ανάλυση, που διεξήχθη από ερευνητές του Institute for Health Metrics and Evaluation (IHME) του Πανεπιστημίου της Ουάσινγκτον και συνεργάτες από όλο τον κόσμο, προσφέρει την πιο ενημερωμένη παγκόσμια αξιολόγηση των τάσεων μητρικής θνησιμότητας σε 204 χώρες και περιοχές μέχρι το 2023. Η μελέτη περιλαμβάνει περισσότερες από 1,000 νέες διαθέσιμες πηγές δεδομένων και ενημερωμένα μοντέλα, παρέχοντας επίσης εκτιμήσεις για τις αιτίες των μητρικών θανάτων και την πρόοδο προς τους παγκόσμιους στόχους.
Η πρόοδος και οι προκλήσεις
Αν και ο παγκόσμιος δείκτης μητρικής θνησιμότητας έχει μειωθεί κατά περισσότερο από το ένα τρίτο, από 321 θανάτους ανά 100,000 ζωντανές γεννήσεις το 1990 σε 191 το 2023, παραμένει πολύ πάνω από το στόχο των SDG, καθώς η πρόοδος έχει επιβραδυνθεί τα τελευταία χρόνια. Η μητρική θνησιμότητα μειώθηκε πιο γρήγορα μεταξύ 2000 και 2015, με μέση ετήσια πτώση σχεδόν 3%. Από το 2015, ωστόσο, η πρόοδος έχει επιβραδυνθεί σημαντικά, με τις παγκόσμιες μειώσεις να ανέρχονται μόλις στο 0.5% ετησίως, ενώ ορισμένες χώρες έχουν καταγράψει αύξηση στη μητρική θνησιμότητα.
Αιτίες και προτάσεις για βελτίωση
Το 2023, οι υψηλότεροι δείκτες μητρικής θνησιμότητας παρατηρήθηκαν σε τέσσερις περιοχές της υποσαχάριας Αφρικής, καθώς και σε ορισμένα μέρη της Καραϊβικής και της Ωκεανίας. Χώρες όπως η Λιβερία, η Κεντροαφρικανική Δημοκρατία, η Αϊτή, η Ερυθραία και η Σιέρα Λεόνε παρουσίασαν ιδιαίτερα αυξημένα ποσοστά. Η Δρ. Mae Dirac, ανώτερη συγγραφέας της μελέτης, δήλωσε ότι «η ενίσχυση των συστημάτων υγείας είναι κρίσιμη για την πρόσβαση σε ποιοτική φροντίδα πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την εγκυμοσύνη, ειδικά σε χώρες με υψηλή μητρική θνησιμότητα».
Η μελέτη υποδεικνύει ότι οι κύριες αιτίες μητρικών θανάτων παραμένουν γνωστές και σε μεγάλο βαθμό προληπτικές, με τις μητρικές αιμορραγίες και τις υπερτασικές διαταραχές της εγκυμοσύνης να ευθύνονται για το μεγαλύτερο ποσοστό θανάτων παγκοσμίως. Η βελτίωση της πρόσβασης σε προγεννητική φροντίδα, ασφαλείς υπηρεσίες τοκετού και επείγουσα μαιευτική φροντίδα θα μπορούσε να μειώσει σημαντικά τη θνησιμότητα, ιδίως σε χώρες με υψηλό φορτίο.
Η σημασία της συλλογής δεδομένων
Ωστόσο, πολλές περιοχές με υψηλό φορτίο παραμένουν με ελλιπή δεδομένα, καθιστώντας δύσκολη την παρακολούθηση της προόδου και την ταχεία αντίδραση σε αναδυόμενες προκλήσεις. Η επέκταση των συστημάτων καταγραφής θανάτων και επιτήρησης μητρικών θανάτων θα είναι κρίσιμη για την καθοδήγηση πολιτικών και επενδύσεων. Ο Ira Martopullo, συν-συγγραφέας της μελέτης, τόνισε ότι «η μητρική θνησιμότητα είναι και πρόβλημα του συστήματος υγείας και αντανάκλαση ευρύτερων ανισοτήτων που επηρεάζουν την υγεία των γυναικών».
Η πρόοδος που σημειώθηκε σε ορισμένες χώρες, όπως η Αιθιοπία, το Μπαγκλαντές, το Νεπάλ και η Καμπότζη, αποδεικνύει ότι η μείωση των μητρικών θανάτων μπορεί να επιτευχθεί μέσω της βελτίωσης της πρόσβασης σε υπηρεσίες τοκετού και της ενίσχυσης της φροντίδας μητρότητας, παρά τις συνεχιζόμενες περιορισμένες πόρους.
