Νέα ένωση στοχεύει στο νευρωνικό επιγενόμωμα για την αντιμετώπιση της νόσου Αλτσχάιμερ
Μια ομάδα ερευνητών από το Πανεπιστήμιο της Βαρκελώνης παρουσίασε μια καινοτόμο ένωση, η οποία έχει σχεδιαστεί και επικυρωθεί σε ζωικά μοντέλα, με στόχο την αντιμετώπιση της νόσου Αλτσχάιμερ. Σε αντίθεση με τα υπάρχοντα φάρμακα που εστιάζουν κυρίως στην απομάκρυνση των πλακών βήτα-αμυλοειδούς που συσσωρεύονται στον εγκέφαλο, αυτή η νέα πειραματική ένωση επαναπρογραμματίζει το νευρωνικό επιγενόμωμα, διορθώνοντας τις αλλοιώσεις στην έκφραση των γονιδίων που συμβάλλουν στην εξέλιξη της ασθένειας.
Μια υποσχόμενη προσέγγιση
Η ένωση FLAV-27 αντιπροσωπεύει μια πρωτοποριακή και πολλά υποσχόμενη προσέγγιση για τη νόσο Αλτσχάιμερ, καθώς έχει τη δυνατότητα να τροποποιήσει τη διαδικασία της ασθένειας. Η δράση της δεν περιορίζεται μόνο στα συμπτώματα ή σε έναν συγκεκριμένο παθολογικό δείκτη, αλλά επηρεάζει άμεσα τους υποκείμενους μοριακούς μηχανισμούς.
Η δράση του FLAV-27
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Molecular Therapy, καθοδηγήθηκε από τους καθηγητές Christian Griñán και Mercè Pallàs, με τη συμμετοχή ερευνητών από το UBneuro και άλλες ερευνητικές μονάδες. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τα φάρμακα που είναι ήδη εγκεκριμένα για τη θεραπεία της νόσου Αλτσχάιμερ, όπως τα lecanemab και donanemab, είναι μονοκλωνικά αντισώματα που απομακρύνουν τις πλάκες βήτα-αμυλοειδούς από τον εγκέφαλο. Ωστόσο, η αποτελεσματικότητά τους είναι περιορισμένη, καθώς επιβραδύνουν τη γνωστική παρακμή μόνο κατά 27% έως 35% και έχουν αρκετές παρενέργειες.
Αντίθετα, η FLAV-27 λειτουργεί με έναν εντελώς διαφορετικό τρόπο. Είναι ο πρώτος αναστολέας της κατηγορίας του που επηρεάζει το ένζυμο G9a, το οποίο είναι κρίσιμο για την επιγενετική ρύθμιση του εγκεφάλου, καθώς συμβάλλει στην σίγαση γονιδίων που είναι θεμελιώδη για την ανάπτυξη των νευρώνων, την πλαστικότητα των συνάψεων και την εδραίωση της μνήμης.
Ελπιδοφόρα αποτελέσματα
Η μελέτη δείχνει ότι η αναστολή του G9a με την FLAV-27 δεν μειώνει μόνο τους κλασικούς παθολογικούς δείκτες, όπως οι πλάκες βήτα-αμυλοειδούς και η φωσφορυλιωμένη ταυ, αλλά αποκαθιστά επίσης τη γνωστική λειτουργία, τη κοινωνική συμπεριφορά και τη δομή των νευρωνικών συνάψεων σε διάφορα μοντέλα. Από in vitro δοκιμές μέχρι μοντέλα ποντικών με πρώιμη και όψιμη νόσο Αλτσχάιμερ, παρατηρούνται βελτιώσεις στη βραχυπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη μνήμη, καθώς και στην κοινωνικότητα.
Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι τα αποτελέσματα αυτά επιβεβαιώνουν ότι η επιγενετική δυσρύθμιση, δηλαδή οι αλλαγές στους χημικούς μηχανισμούς που καθορίζουν ποια γονίδια ενεργοποιούνται ή όχι, δεν είναι απλώς μια παρενέργεια της νόσου Αλτσχάιμερ, αλλά ένας ενεργός και ελεγχόμενος μηχανισμός που συνδέει τα κύρια παθολογικά χαρακτηριστικά της νόσου.
Αυτή η ανακάλυψη ανοίγει το δρόμο για μια νέα κατηγορία θεραπειών: θεραπείες που τροποποιούν την ασθένεια μέσω επιγενετικών μηχανισμών, οι οποίες θα μπορούσαν να συμπληρώσουν ή και να αντικαταστήσουν τις τρέχουσες στρατηγικές που βασίζονται αποκλειστικά στην εξάλειψη του βήτα-αμυλοειδούς.
