Μελέτη αποκαλύπτει τα οφέλη του φυσικού φωτός για διαβητικούς τύπου 2
Η αύξηση των μεταβολικών ασθενειών έχει γίνει επιδημία στην κοινωνία μας, με αιτίες που σχετίζονται με την καθιστική ζωή και την απορύθμιση του κιρκάδιου ρυθμού. Αυτή η απορύθμιση συμβαίνει όταν οι εσωτερικοί βιολογικοί ρυθμοί μας δεν ευθυγραμμίζονται με τα περιβαλλοντικά σήματα. Ενδεικτικά, οι περισσότεροι από εμάς περνάμε σχεδόν το 90% του χρόνου μας σε κλειστούς χώρους, με περιορισμένη έκθεση στο φυσικό φως. Για να εξετάσουν το ρόλο του φυσικού φωτός στον ανθρώπινο μεταβολισμό και ειδικότερα στη ρύθμιση του σακχάρου, ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Γενεύης (UNIGE), τα Πανεπιστημιακά Νοσοκομεία της Γενεύης (HUG), το Πανεπιστήμιο του Μάαστριχτ και το Γερμανικό Κέντρο Διαβήτη (DDZ) πραγματοποίησαν μια ελεγχόμενη μελέτη με 13 συμμετέχοντες που είχαν διαβήτη τύπου 2.
Φυσικό φως και μεταβολισμός
Κατά τη διάρκεια της μελέτης, οι συμμετέχοντες εκτέθηκαν σε φυσικό φως και παρουσίασαν πιο σταθερά επίπεδα γλυκόζης στο αίμα, καθώς και γενική βελτίωση του μεταβολικού τους προφίλ. Τα αποτελέσματα, που δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό Cell Metabolism, παρέχουν την πρώτη απόδειξη για τα οφέλη του φυσικού φωτός σε άτομα με διαβήτη τύπου 2.
«Είναι γνωστό εδώ και χρόνια ότι η διαταραχή των κιρκάδιων ρυθμών συμβάλλει στην ανάπτυξη μεταβολικών διαταραχών, που πλήττουν ολοένα και μεγαλύτερο ποσοστό του πληθυσμού της Δύσης», δήλωσε η Charna Dibner, αναπληρώτρια καθηγήτρια στη Σχολή Ιατρικής του UNIGE και στο HUG, η οποία συνδιεύθυνε την έρευνα μαζί με τον Joris Hoeks από το Πανεπιστήμιο του Μάαστριχτ και τον Patrick Schrauwen από το DDZ.
Η μελέτη και τα ευρήματά της
Η ερευνητική ομάδα συγκέντρωσε 13 εθελοντές ηλικίας 65 ετών και άνω, όλοι με διαβήτη τύπου 2. Οι συμμετέχοντες πέρασαν 4.5 ημέρες σε ειδικά σχεδιασμένους χώρους στο Πανεπιστήμιο του Μάαστριχτ, όπου εκτέθηκαν είτε σε φυσικό φως μέσω μεγάλων παραθύρων είτε σε τεχνητό φως. Μετά από μια παύση τουλάχιστον τεσσάρων εβδομάδων, επέστρεψαν για μια δεύτερη συνεδρία, αυτή τη φορά στο άλλο περιβάλλον φωτισμού.
«Αυτό το πειραματικό μοντέλο μας επιτρέπει να εξετάσουμε τους ίδιους ανθρώπους υπό και τις δύο συνθήκες, περιορίζοντας την ατομική μεταβλητότητα στα αποτελέσματά μας», εξήγησε ο Joris Hoeks. «Εκτός από την πηγή φωτός, όλοι οι άλλοι παράγοντες του τρόπου ζωής – γεύματα, ύπνος, φυσική δραστηριότητα, χρόνος οθόνης κ.λπ. – διατηρήθηκαν αυστηρά ταυτόσημοι».
Σημαντικά αποτελέσματα
Αναπάντεχα, ακόμη και σε αυτή τη σύντομη διάρκεια του πειράματος, παρατηρήθηκε σημαντική επίδραση: οι συμμετέχοντες που εκτέθηκαν στο φυσικό φως παρουσίασαν επίπεδα γλυκόζης στο αίμα εντός φυσιολογικών ορίων για περισσότερες ώρες την ημέρα, με λιγότερη μεταβλητότητα. «Δύο σημαντικά στοιχεία που δείχνουν ότι οι εθελοντές μας με διαβήτη κατάφεραν να ελέγξουν καλύτερα τα επίπεδα σακχάρου τους», δήλωσε ο Patrick Schrauwen από το DDZ. Επιπλέον, τα επίπεδα μελατονίνης τους ήταν λίγο υψηλότερα το βράδυ, ενώ βελτιώθηκε και ο οξειδωτικός μεταβολισμός των λιπαρών.
Για να κατανοήσουν καλύτερα τις θετικές αλλαγές που παρατηρήθηκαν στον μεταβολισμό του σώματος, οι επιστήμονες πήραν δείγματα αίματος και μυών από τους συμμετέχοντες πριν, κατά τη διάρκεια και μετά από κάθε θεραπεία φωτός. «Αναλύσαμε τη ρύθμιση των μοριακών ρολογιών σε καλλιεργημένα μυϊκά κύτταρα μαζί με λιπίδια, μεταβολίτες και γονιδιακούς μεταγραφείς στο αίμα. Τα αποτελέσματα δείχνουν καθαρά ότι το εσωτερικό ρολόι και ο μεταβολισμός επηρεάζονται από το φυσικό φως. Αυτό θα μπορούσε να είναι ο λόγος για τη βελτιωμένη ρύθμιση του σακχάρου στο αίμα και την καλύτερη συνεργασία μεταξύ του κεντρικού ρολογιού στον εγκέφαλο και των ρολογιών στα όργανα», εξήγησε η Charna Dibner.
Αυτή η μελέτη, η οποία είναι η πρώτη ελεγχόμενη μελέτη διασταυρούμενης αναφοράς στον κόσμο, περιλάμβανε μόνο μια μικρή ομάδα ηλικιωμένων ατόμων με διαβήτη τύπου 2.
