Μελέτη αποκαλύπτει ότι τα βακτήρια του εντέρου φτάνουν στον εγκέφαλο ποντικών
Μια πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό PLOS Biology αποκαλύπτει ότι μικρές ποσότητες βακτηρίων από το έντερο μπορούν να φτάσουν στον εγκέφαλο των ποντικών, χωρίς να εισέλθουν στην κυκλοφορία του αίματος. Αυτή η ανακάλυψη προτείνει μια πιθανή διαδρομή μέσω του πνευμονογαστρικού νεύρου και εγείρει νέα ερωτήματα σχετικά με τη σύνδεση εντέρου-εγκεφάλου.
Η σύνδεση εντέρου-εγκεφάλου και οι επιπτώσεις της διατροφής
Η σύνδεση εντέρου-εγκεφάλου (GBA) αποτελεί ένα αμφίδρομο δίκτυο σήματος μεταξύ του κεντρικού νευρικού συστήματος και του εντέρου, παίζοντας καθοριστικό ρόλο στη ρύθμιση της φυσιολογίας του οργανισμού. Προηγούμενες μελέτες έχουν συνδέσει την GBA με νευροαναπτυξιακές και νευροεκφυλιστικές καταστάσεις, όπως η νόσος του Πάρκινσον, το αυτιστικό φάσμα και η νόσος του Αλτσχάιμερ. Ωστόσο, οι συσχετίσεις αυτές δεν αποδεικνύουν ότι τα μικρόβια του εντέρου προκαλούν άμεσα νευρολογικές παθήσεις.
Οι αλλαγές στη μικροχλωρίδα του εντέρου συχνά σχετίζονται με την αύξηση της διαπερατότητας του εντερικού φραγμού, επιτρέποντας τη διέλευση μεταβολιτών και μικροβίων στην πυλαία φλέβα και στην εντερική λάμνα. Μελέτες έχουν δείξει ότι οι δίαιτες πλούσιες σε λιπαρά μπορεί να συμβάλλουν στην αύξηση της διαπερατότητας του εντέρου, ωστόσο οι μηχανισμοί μέσω των οποίων τα μικρόβια του εντέρου επηρεάζουν τον εγκέφαλο παραμένουν ασαφείς.
Διαδρομές και ευρήματα της μελέτης
Οι ερευνητές εξέτασαν πώς οι διατροφικές αλλαγές επηρεάζουν τη μικροχλωρίδα του εντέρου, χορηγώντας σε ποντικούς μια δίαιτα πλούσια σε λιπαρά, γνωστή ως δίαιτα Paigen. Αυτή η δίαιτα είναι πειραματική και χρησιμοποιείται κυρίως σε έρευνες αθηροσκλήρωσης, και δεν αντικατοπτρίζει τη συνήθη ανθρώπινη διατροφή.
Μετά από εννέα ημέρες κατανάλωσης της δίαιτας, οι ποντικοί παρουσίασαν αύξηση των βακτηρίων Akkermansia, Bacteroides και Staphylococcus, ενώ οι λακτοβάκιλλοι μειώθηκαν σε σχέση με τους μάρτυρες. Αυτές οι αλλαγές στη μικροχλωρίδα του εντέρου συνδέθηκαν με αυξημένη διαπερατότητα του εντερικού φραγμού.
Για να διαπιστώσουν αν αυτές οι αλλαγές επέτρεψαν τη διάδοση των μικροβίων, οι ερευνητές μέτρησαν τα βακτήρια σε δείγματα κοπράνων, στο λεπτό έντερο, καθώς και σε διάφορα όργανα όπως οι νεφροί, οι πνεύμονες και ο εγκέφαλος. Αν και δεν ανιχνεύθηκαν βακτήρια στο αίμα ή στα περισσότερα συστηματικά όργανα, εντοπίστηκαν μικρές ποσότητες καλλιεργήσιμων βακτηρίων στον εγκέφαλο των ποντικών που είχαν ακολουθήσει τη δίαιτα Paigen.
Συμπεράσματα και προοπτικές
Η ανάλυση των βακτηρίων που απομονώθηκαν από τον εγκέφαλο αποκάλυψε ότι ήταν τα Enterococcus faecalis, Staphylococcus sciuri και Staphylococcus xylosus. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η παρουσία των βακτηρίων στον εγκέφαλο δεν οφειλόταν σε αυξημένη διαπερατότητα του αιματοεγκεφαλικού φραγμού. Αντίθετα, φάνηκε ότι τα βακτήρια ταξίδευαν μέσω του πνευμονογαστρικού νεύρου, καθώς ανιχνεύθηκαν σε αυτό, αλλά όχι στον νωτιαίο μυελό.
Οι ποντικοί που υποβλήθηκαν σε βαγοτομία παρουσίασαν περίπου 20 φορές λιγότερα βακτήρια στον εγκέφαλο σε σύγκριση με τους μάρτυρες. Η βαγοτομία δεν επηρέασε τη διαπερατότητα του εντερικού φραγμού ή του αιματοεγκεφαλικού φραγμού. Οι ευρήματα αυτά ανοίγουν νέες προοπτικές για τη μελέτη της σχέσης εντέρου-εγκεφάλου και των πιθανών επιπτώσεων της μικροχλωρίδας στην εγκεφαλική λειτουργία.
