Η επίδραση της ρύπανσης στην αναγνώριση από βρέφη
Η προγεννητική περίοδος αποτελεί μια κρίσιμη φάση για την ανάπτυξη του εγκεφάλου, ωστόσο λίγες είναι οι μελέτες που έχουν εξετάσει την επίδραση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης στη γνωστική ικανότητα των παιδιών. Μια νέα έρευνα που διεξήχθη από το Ινστιτούτο Γενικής Υγείας της Βαρκελώνης (ISGlobal), σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο της Βαρκελώνης (UB), αποκαλύπτει ότι η προγεννητική έκθεση σε ρύπανση σχετίζεται με χαμηλότερη γνωστική απόδοση στα νεογνά.
Σημαντικά ευρήματα της μελέτης
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Environmental Pollution, περιλάμβανε δεδομένα από 168 ζευγάρια μητέρας-παιδιού που συμμετείχαν στο έργο BiSC (Barcelona Life Study Cohort), το οποίο διεξήχθη στη Βαρκελώνη από το 2018 έως το 2023. Οι ερευνητές αξιολόγησαν τη συνολική έκθεση σε διοξείδιο του αζώτου (NO2), μαύρο άνθρακα (BC), σωματίδια PM2.5, καθώς και τα περιεχόμενα χαλκού (Cu) και σιδήρου (Fe) σε PM2.5 κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, χρησιμοποιώντας προηγμένα μοντέλα που συνδύαζαν εκτιμήσεις ρύπανσης με πληροφορίες σχετικά με τις δραστηριότητες των γονέων στο σπίτι, στη δουλειά και κατά τη διάρκεια των μετακινήσεων.
Η μέθοδος αξιολόγησης της γνωστικής ανάπτυξης
Η γνωστική ανάπτυξη αξιολογήθηκε μέσω της τεχνικής παρακολούθησης ματιών, η οποία είναι μη επεμβατική και επιτρέπει την εκτίμηση του τρόπου που τα βρέφη επεξεργάζονται οπτικές πληροφορίες. Συνολικά, 180 βρέφη συμμετείχαν στην αξιολόγηση σε ηλικία 6 μηνών, με 75 από αυτά να επαναξιολογούνται στα 18 μήνες. Κατά τη διάρκεια της δοκιμής, τα βρέφη πρώτα εξοικειώθηκαν με μια εικόνα και στη συνέχεια παρουσιάστηκαν με δύο εικόνες ταυτόχρονα: μία γνωστή και μία νέα. Το σύστημα κατέγραψε τη διάρκεια της ματιάς για κάθε εικόνα. Μια μεγαλύτερη διάρκεια ματιάς στην νέα εικόνα, γνωστή ως «προτίμηση καινοτομίας», υποδηλώνει αναγνώριση της γνωστής εικόνας και καλύτερη απόδοση μνήμης.
Συμπεράσματα και προτάσεις
Αυτή είναι η πρώτη μελέτη που εξετάζει τη σχέση μεταξύ προγεννητικής έκθεσης σε ατμοσφαιρική ρύπανση και της νευροανάπτυξης των παιδιών χρησιμοποιώντας μια μέθοδο παρακολούθησης ματιών. Τα ευρήματα δείχνουν ότι η υψηλότερη προγεννητική έκθεση σε ρύπους οδηγεί σε χαμηλότερη προτίμηση καινοτομίας σε οπτικές εργασίες μνήμης, υποδεικνύοντας χαμηλότερη γνωστική απόδοση στα νεογνά. Οι ισχυρότερες συσχετίσεις παρατηρήθηκαν για τον μαύρο άνθρακα, τα PM2.5 και το περιεχόμενο χαλκού στα PM2.5. Για όλους τους ρύπους, οι συσχετίσεις ήταν ισχυρότερες στα αγόρια από ό,τι στα κορίτσια, υποδεικνύοντας πιθανή ευπάθεια ανά φύλο.
Η έρευνα αυτή προσθέτει στην αυξανόμενη απόδειξη ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση δεν βλάπτει μόνο την υγεία των πνευμόνων και της καρδιάς, αλλά επηρεάζει και την νευροανάπτυξη. Όπως σημειώνει ο Jordi Sunyer, συντονιστής του έργου BiSC και ανώτερος συγγραφέας της μελέτης, οι ρύποι μπορούν να διασχίσουν τον πλακούντα, προκαλώντας συστηματική φλεγμονή και οξειδωτικό στρες στο έμβρυο, γεγονός που μπορεί να πα interfere with brain development.
Η Joan Birulés, ερευνήτρια στο Πανεπιστήμιο της Βαρκελώνης και μία από τους συγγραφείς της μελέτης, τονίζει ότι τα αποτελέσματα επιβεβαιώνουν ότι η προγεννητική περίοδος είναι μια κρίσιμη φάση ευπάθειας σε περιβαλλοντικές εκθέσεις και ενισχύουν την ανάγκη για αυστηρότερες περιβαλλοντικές πολιτικές και στοχευμένα μέτρα για την προστασία της υγείας των εγκύων γυναικών και των παιδιών.
