Επαγγελματίες χορευτές: Υψηλοί κίνδυνοι τραυματισμού κατά την προπόνηση

Ο επαγγελματικός χορός είναι μια απαιτητική τέχνη που κρύβει σημαντικούς κινδύνους τραυματισμού και σωματικής φθοράς. Μια νέα μελέτη από το Πανεπιστήμιο Goethe της Φρανκφούρτης ρίχνει φως στους κινδύνους αυτούς, παρέχοντας τις πρώτες ακριβείς μετρήσεις της καταπόνησης του μυοσκελετικού συστήματος. Η έρευνα περιλάμβανε 28 επαγγελματίες χορευτές που φορούσαν ειδικές στολές εξοπλισμένες με αισθητήρες κατά τη διάρκεια της προπόνησης τους στο μπαλέτο. Τα δεδομένα αποκάλυψαν υψηλά επίπεδα καταπόνησης σε όλα τα στάδια της εκπαίδευσης, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για μέτρα πρόληψης τραυματισμών.

Η τέχνη του μπαλέτου και οι κρυφοί κίνδυνοι

Το μπαλέτο είναι μια τέχνη που φαίνεται να αιωρείται πάνω στη σκηνή, με τους χορευτές να φαίνονται να παραβιάζουν τη βαρύτητα. Ωστόσο, η προσπάθεια που απαιτείται για αυτή την «ελαφρότητα» και χάρη συνήθως παραμένει αόρατη στο κοινό. Ο επαγγελματικός χορός είναι, στην ουσία, ένα άθλημα υψηλών απαιτήσεων, που απαιτεί εξαιρετικό φυσικό έλεγχο και αθλητικότητα, τα οποία αναπτύσσονται μέσα από χρόνια εντατικής εκπαίδευσης.

Σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία των χορευτών

Η καθηγήτρια Eileen Wanke από το Ινστιτούτο Εργασιακής, Κοινωνικής και Περιβαλλοντικής Ιατρικής του Πανεπιστημίου Goethe, φέρνει προσωπική εμπειρία στην έρευνα αυτή, καθώς έχει υπάρξει επαγγελματίας χορεύτρια. Σήμερα, εξετάζει το πρώην πεδίο της από ιατρική σκοπιά. Οι σωματικές απαιτήσεις της εκπαίδευσης, των προβών και των παραστάσεων έχουν σοβαρές συνέπειες: σχεδόν το 50% των χορευτών βιώνει τουλάχιστον ένα επαγγελματικό ατύχημα κάθε χρόνο. Συχνές τραυματισμοί περιλαμβάνουν θλάσεις και διαστρέμματα στα πόδια, τους αστραγάλους και τα πέλματα, καθώς και προβλήματα στην κάτω πλάτη. Πολλοί συνεχίζουν να εργάζονται παρά τον πόνο, παρακινούμενοι από την αφοσίωσή τους στο επάγγελμα. Στα 30 τους χρόνια, το 25% έχει ήδη αναπτύξει οστεοαρθρίτιδα, ποσοστό που είναι πολύ υψηλότερο σε σύγκριση με το 5% του γενικού πληθυσμού.

Μια καινοτόμος προσέγγιση στην καταγραφή της σωματικής καταπόνησης

Μέχρι σήμερα, οι αντικειμενικές μετρήσεις των σωματικών απαιτήσεων του επαγγελματικού χορού ήταν περιορισμένες. Η νέα μελέτη, που διεξήχθη σε συνεργασία με το Γερμανικό Ινστιτούτο Χορού και τις ασφαλιστικές αρχές εργατικών ατυχημάτων, χρησιμοποιεί μια καινοτόμο μέθοδο. 16 γυναίκες και 12 άνδρες χορευτές από το Θέατρο της Όλντενμπουργκ και το Θέατρο του Κίελ φορούσαν στολές με αισθητήρες κατά τη διάρκεια της προπόνησης. Οι αισθητήρες κατέγραφαν την επιτάχυνση και τη θέση του σώματος σε 240 μετρήσεις ανά δευτερόλεπτο. Τα δεδομένα μεταδίδονταν ασύρματα σε υπολογιστή για ανάλυση.

«Χρησιμοποιήσαμε ένα σύστημα που εφαρμόζεται ευρέως στην επαγγελματική ιατρική για την αξιολόγηση της σωματικής καταπόνησης», εξηγεί η Wanke. «Συνήθως, εκπαιδευμένοι παρατηρητές αξιολογούν χαρακτηριστικές κινήσεις σε συγκεκριμένα επαγγέλματα, για παράδειγμα μέσω ανάλυσης βίντεο. Στην προσέγγισή μας, τα δεδομένα καταγράφονται από ένα πρόγραμμα που αναπτύχθηκε ειδικά για αυτό το έργο». Κάθε κίνηση ή στάση αξιολογείται με βαθμολογία: όσο μεγαλύτερη είναι η καταπόνηση στις αρθρώσεις, τους μύες, τους συνδέσμους και τους τένοντες, τόσο υψηλότερη είναι η βαθμολογία του «Rapid Entire Body Assessment» (REBA).

«Οι συμμετέχοντές μας πέρασαν πάνω από το 60% του χρόνου προπόνησής τους σε μέτριο κίνδυνο, ενώ το 30% σε υψηλό κίνδυνο», προσθέτει η Wanke. Ακόμη και κατά την προπόνηση, το επίπεδο κινδύνου είναι σημαντικό, αν και αυτή έχει στόχο όχι μόνο τη διατήρηση της τεχνικής αλλά και την πρόληψη τραυματισμών. Οι γυναίκες χορεύτριες δαπανούν περισσότερη ώρα σε υψηλότερους κινδύνους σε σύγκριση με τους άνδρες, εκτίθενται δηλαδή, κατά μέσο όρο, σε μεγαλύτερη εργονομική καταπόνηση. Αυτό μπορεί να εξηγηθεί εν μέρει από τις διαφορές στη σωματική δομή, που σημαίνει ότι ορισμένες κινήσεις ή στάσεις τους επιβαρύνουν περισσότερο.

Η κλασική εκπαίδευση χορού έχει αλλάξει ελάχιστα τα τελευταία 300 χρόνια. Ακολουθεί μια τριφασική δομή: η Φάση 1 περιλαμβάνει ασκήσεις στη μπάρα, ενώ οι Φάσεις 2 και 3 διεξάγονται σε ανοιχτό χώρο – ξεκινώντας με αργές κινήσεις, ακολουθούμενες από πειρουέτες και καταλήγοντας σε μεγάλες άλματα. Καθώς η εκπαίδευση προχωρά, οι ασκήσεις γίνονται ολοένα και πιο δυναμικές, επιβαρύνοντας περισσότερο το καρδιοαγγειακό σύστημα.