Η ψυχολογική στήριξη των υγειονομικών μετά από ιατρικά λάθη είναι ζωτικής σημασίας

Η Παγκόσμια Ημέρα Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία, που γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 28 Απριλίου, επισημαίνει την αναγκαιότητα να αποφεύγονται τα ατυχήματα και οι ασθένειες στο εργασιακό περιβάλλον. Ταυτόχρονα, θυμόμαστε εκείνους που έχει πληγεί από τέτοια γεγονότα. Σε αυτό το πλαίσιο, μία ιστορία επιτυχίας αναδεικνύει το πώς οι απρογραμμάτιστες ιατρικές λάθη επηρεάζουν τους υγειονομικούς επαγγελματίες, οι οποίοι συχνά γίνονται οι ‘δεύτεροι θύτες’ αυτών των περιστατικών, υπογραμμίζοντας την ψυχική ταλαιπωρία που έχουν βιώσει για καιρό χωρίς την κατάλληλη προσοχή.

Η επίδραση των ιατρικών λαθών στους υγειονομικούς επαγγελματίες

Τι συμβαίνει όταν συμβαίνει ένα απρόσμενο ιατρικό λάθος σε νοσοκομείο; Σύμφωνα με μια παλιά ρήση, “Errare humanum est” (το ανθρώπινο είναι να σφάλλεις). Πολλές από αυτές τις περιστάσεις προκύπτουν από ειλικρινά λάθη που ευθύνονται για αποτυχίες του συστήματος, βαριά φορτία ή ελλείψεις στην επικοινωνία, και όχι από απερισκεψία. Οι επιπτώσεις δεν πλήττουν μόνο τους ασθενείς αλλά και τους επαγγελματίες υγείας, οι οποίοι συχνά αναπτύσσουν ψυχολογικό άγχος, με αποτέλεσμα το burnout ή ακόμη και την εγκατάλειψη του επαγγέλματος. Οι σιωπηλές τους μάχες υπήρξαν για χρόνια αθέατες, κρυμμένες πίσω από μια κουλτούρα που συνδέει το λάθος με την αποτυχία.

Η στήριξη στους υγειονομικούς επαγγελματίες

Ωστόσο, αυτή η κατάσταση αρχίζει να μεταβάλλεται χάρη στη δράση του COST Action The European Researchers’ Network Working on Second Victims (The ERNST Group) και το υποστηρικτικό έργο RESCUE, το οποίο χρηματοδοτείται μέσω του COST Innovators Grant (CIG). Στην Ευρώπη, συνειδητοποιούμε πλέον ότι η φροντίδα των ατόμων που φροντίζουν τους άλλους δεν είναι πολυτέλεια, αλλά θεμέλιο για την καλύτερη και ασφαλέστερη υγειονομική περίθαλψη. “Το πιο ικανοποιητικό κομμάτι της διαδικασίας ήταν η παρατήρηση της μετάβασης από ένα θέμα που ήταν προηγουμένως αόρατο σε ένα αναγνωρίσιμο και σεβαστό ζήτημα στην ευρωπαϊκή ατζέντα”, λέει ο Καθηγητής Χοσέ Χοακίν Μίρα από το Ίδρυμα Προώθησης Υγείας και Βιοιατρικής Έρευνας της Κοινότητας της Βαλένθια (Fisabio).

Η καινοτόμος προσέγγιση του ERNST Group

Η ERNST Group συγκέντρωσε ειδικούς από 31 ευρωπαϊκές χώρες για να μελετήσουν την ψυχολογική επίδραση συμβάντων που προκαλούν βλάβες στους επαγγελματίες υγείας. Μέχρι τώρα, η συναισθηματική υποστήριξη παρείχετο μόνο μετά από κάποιο λάθος. Η ERNST Group άλλαξε αυτή τη νοοτροπία προτείνοντας το ERNST Five-Tier Model, το οποίο εισάγει υποστήριξη από νωρίτερα στη διαδικασία. “Αυτή η προσέγγιση δεν προσφέρει απλά προστασία στα άτομα, αλλά σηματοδοτεί μια πολιτιστική αλλαγή στον τομέα της υγείας”, εξηγεί ο Καθηγητής Μίρα.

Ποιοτικές προτάσεις για τον τομέα της υγείας

Ένα σημαντικό ορόσημο ήρθε με την έκδοση της Πολιτικής Δήλωσης για το Φαινόμενο των Δεύτερων Θυμάτων, που υποστηρίχθηκε από ειδικούς από 29 χώρες και δημοσιεύτηκε στο Public Health Reviews το 2024. Για πρώτη φορά, η Ευρώπη διαθέτει σαφείς, τεκμηριωμένες συστάσεις και προτάσεις πολιτικής που οδηγούν τους φορείς υγείας σε υποστήριξη των επαγγελματιών τους μετά από αρνητικά γεγονότα. “Αυτό το έγγραφο σύνοψαν χρόνια έρευνας και διαλόγου”, θυμάται ο Καθηγητής Μίρα. “Κατάφερε να προσελκύσει την προσοχή των αρχών υγείας και να φτάσει μέχρι τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.”