Μυρωδιές του Σύμπαντος: Τι ανακαλύπτουν οι αστροναύτες
Το διάστημα, παρά την απόλυτη σιωπή και την έλλειψη ατμόσφαιρας, δεν είναι τόσο άοσμο όσο νομίζουμε. Όταν οι αστροναύτες εξερευνούν τον αχανή αυτό κόσμο, αποκαλύπτουν ότι το Σύμπαν έχει μια ιδιαίτερη «μυρωδιά» που θυμίζει καμένο μέταλλο, θειάφι και μπαρούτι. Αυτή η εντυπωσιακή παρατήρηση προέρχεται από τις μαρτυρίες αστροναυτών καθώς και από τις αποστολές της NASA και της ESA.
Οσμές που αποκαλύπτουν την κοσμική πραγματικότητα
Με την τεχνολογία του διαστημικού τηλεσκοπίου James Webb και τις εικόνες που μας παρέχουν τα μηχανάκια ερευνών, συνήθως επικεντρώνουμε την προσοχή μας στα οπτικά χαρακτηριστικά του διαστήματος. Ωστόσο, η αίσθηση της όσφρησης προσφέρει μια ξεχωριστή διάσταση στην κατανόησή μας για την κοσμική πραγματικότητα.
Αστροναύτες και η μυρωδιά της Σελήνης
Ενδεικτικές είναι οι αναφορές αστροναυτών που επιστρέφουν από σεληνιακές αποστολές. Έχουν περιγράψει την οσμή που κολλάει στις στολές τους μετά την επαφή με τη σεληνιακή σκόνη ως «καμένο ξύλο» ή «καπνό από συγκόλληση». Ο αστροναύτης Harrison Schmitt από την αποστολή Apollo 17, για παράδειγμα, χαρακτήρισε τη γνωστή αυτή οσμή ως «καμένο μπαρούτι», υπογραμμίζοντας την έντονη αίσθηση που προκαλεί.
Χημικές αντιδράσεις και οσμές
Η επιστημονική κοινότητα έχει δώσει κάποιες θεωρίες για αυτές τις μυρωδιές. Όπως φαίνεται, οι χημικές αντιδράσεις που συμβαίνουν όταν οι υλικές ουσίες του διαστήματος έρχονται σε επαφή με το οξυγόνο ή με τα υλικά των στολών κατά την επιστροφή σε ένα διαστημόπλοιο, παράγουν οσμές που θυμίζουν καύσιμα. Αυτές οι οξειδώσεις οδηγούν στη δημιουργία έντονων, μεταλλικών ή καπνιστών αρωμάτων.
Οργανικές ενώσεις στο διάστημα
Πέρα από τις οσμές που σχετίζονται με τις χημικές αντιδράσεις, το διάστημα φιλοξενεί και διάφορες οργανικές ενώσεις. Για παράδειγμα, οι πολυκυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες, που προέρχονται από εκρήξεις άστρων, διακρίνονται από οσμές που σε πολλές περιπτώσεις παραπέμπουν σε γνωστές μυρωδιές στη Γη. Η αποστολή του Rosetta mission έχει καταγράψει μάλιστα και χαρακτηριστικές μυρωδιές κομήτων με ενώσεις όπως θειούχα αέρια και αμμωνία.
Η χημεία του Σύμπαντος και οι άνθρωποι
Όσον αφορά τα γαλαξιακά νέφη, όπως το Sagittarius B2, αποκαλύπτονται χημικές ουσίες που σχετίζονται με σύμβολα του γεύματος, όπως ο αιθυλεστέρας του μυρμηκικού οξέος, ο οποίος στη Γη προκαλεί συνειρμούς για τη μυρωδιά του ρουμιού ή τη γεύση των σμέουρων.
Συνολικά, το διάστημα είναι ένα ολοκληρωμένο χημικό τοπίο. Οι σύνθετες ύλες που τροποποιούνται ή αλληλεπιδρούν με το περιβάλλον τους, αναπόφευκτα αφήνουν πίσω τους ένα «αποτύπωμα» οσμής. Αυτές οι μυρωδιές μπορεί να υποδηλώνουν ότι το Σύμπαν δεν είναι ποτέ πραγματικά άοσμο· ίσως απλώς να μην έχουμε τα κατάλληλα μέσα για να τις αντιληφθούμε πλήρως.
