Αναζητώντας βιοδείκτες αίματος για την νόσο Αλτσχάιμερ
Με μια επιχορήγηση 40 εκατομμυρίων νορβηγικών κορωνών (περίπου 3,5 εκατομμύρια ευρώ), ο καθηγητής Σρτζάν Ντζούροβιτς από το Πανεπιστήμιο του Όσλο σκοπεύει να εντοπίσει πρώιμους βιοδείκτες στο αίμα που θα μπορούσαν να προβλέψουν ποιες ομάδες ανθρώπων βρίσκονται σε αυξημένο κίνδυνο να αναπτύξουν τη νόσο Αλτσχάιμερ. Σκοπός είναι η παρέμβαση πριν ο εγκέφαλος υποστεί ανεπανόρθωτη ζημιά, ούτως ώστε να είναι δυνατόν να αποτραπεί τελικά η εξέλιξη της ασθένειας.
Η πρόοδος της νόσου και οι υπάρχουσες προκλήσεις
Η νόσος Αλτσχάιμερ προχωρά με αργούς ρυθμούς, από ελαφριά αρχικά συμπτώματα μέχρι σοβαρή νοητική έκπτωση τη στιγμή που γίνεται η διάγνωση. Δυστυχώς, δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή αποτελεσματική θεραπεία, ενώ ο αριθμός των ανθρώπων που ζουν με τη νόσο αναμένεται να αυξηθεί παγκοσμίως. Το νέο αυτό έργο θέτει ένα κρίσιμο ερώτημα: τι θα γινόταν αν μπορούσαμε να καθυστερήσουμε ή ακόμα και να αποτρέψουμε την εμφάνιση της νόσου Αλτσχάιμερ;
Η χρηματοδότηση και οι συνεργασίες
Ο καθηγητής Ντζούροβιτς, που εργάζεται στο Κέντρο Ακριβείας Ψυχιατρικής και στο Τμήμα Ιατρικής Γενετικής στο Πανεπιστήμιο του Όσλο, έχει λάβει τη χρηματοδότηση από το Ερευνητικό Συμβούλιο της Νορβηγίας. «Αυτή η επιχορήγηση είναι πραγματικά μια μεγάλη τιμή, και είναι ευχαρίστηση να συνεργάζομαι με εξαιρετικά ταλαντούχους συναδέλφους», δήλωσε ο καθηγητής.
Αναζητώντας βιολογικά σημάδια
Για να γίνει εφικτή η πρόληψη, οι κλινικοί γιατροί χρειάζονται αξιόπιστα εργαλεία για να αναγνωρίσουν ποιοι βρίσκονται σε αυξημένο κίνδυνο για τη νόσο Αλτσχάιμερ πριν από την έναρξη της μη αναστρέψιμης νευροεκφύλισης. Ο Ντζούροβιτς και η ομάδα του στοχεύουν να εντοπίσουν βιολογικά σημάδια της νόσου που εμφανίζονται πριν από τα κλινικά συμπτώματα.
Η μεθοδολογία της έρευνας
Μία από τις κύριες προκλήσεις είναι ότι ακόμα δεν γνωρίζουμε τον καλύτερο τρόπο για να προβλέψουμε αν ένα άτομο θα αναπτύξει τη νόσο Αλτσχάιμερ στο άμεσο μέλλον. Η αναγνώριση πρώιμων δεικτών κινδύνου της νόσου θα είναι καθοριστική για την έγκαιρη διάγνωση. Έτσι, οι ερευνητές πιστεύουν ότι οι κληρονομημένοι μεταβολικοί και πρωτεϊνικοί δείκτες στο αίμα ενδέχεται να χρησιμεύσουν ως πρώιμοι βιολογικοί δείκτες αυξημένου κινδύνου για τη νόσο Αλτσχάιμερ.
Σύνδεση ιστορικών δεδομένων και νέων ανακαλύψεων
«Θα επιστρέψουμε στο παρελθόν αναλύοντας δείγματα αίματος από παλαιότερες μελέτες του πληθυσμού», αναφέρει ο Ντζούροβιτς. Αυτά τα δείγματα ελήφθησαν πολλά χρόνια πριν οι συμμετέχοντες ενδέχεται να αναπτύξουν τη νόσο, παρέχοντας στους ερευνητές πρόσβαση σε πολύτιμα δεδομένα μακροχρόνιας παρακολούθησης. Οι πληροφορίες αυτές θα συνδυαστούν με στοιχεία από εθνικά μητρώα υγείας, που αναγνωρίζουν ποιοι εξελίχθηκαν σε νοσούντες.
Η ομάδα ελπίζει να είναι σε θέση να εντοπίσει βιοδείκτες αίματος που σχετίζονται με την ανάπτυξη της νόσου, συνδυάζοντας τα δεδομένα από τα ιστορικά δείγματα αίματος με αξιολόγηση της κλινικής τους κατάστασης με την πάροδο του χρόνου.
