«Υποχόνδριος»: Η ασθένεια ως αφήγηση και το σώμα ως πεδίο υπαρξιακής δοκιμασίας
Στο νέο του βιβλίο, ο Στέλιος Παπαγρηγορίου μετατρέπει την εμπειρία της ασθένειας σε λογοτεχνία, ισορροπώντας ανάμεσα στο δοκίμιο και την προσωπική αφήγηση. Η ασθένεια, που συνήθως παραμένει μια ιδιωτική υπόθεση, εγκλωβισμένη ανάμεσα σε ιατρικούς όρους και προσωπικές αγωνίες, αποκτά μια νέα διάσταση στον «Υποχόνδριο». Ο συγγραφέας και δημοσιογράφος επιχειρεί να μεταφέρει την απώλεια της υγείας από τον χώρο της σιωπής στο πεδίο της γραφής.
Μια «νοσοβιογραφία» που αποτυπώνει την ανθρώπινη εμπειρία
Το βιβλίο χαρακτηρίζεται ως «νοσοβιογραφία», ένας όρος που αποτυπώνει εύστοχα τον υβριδικό του χαρακτήρα. Δεν είναι ούτε καθαρό δοκίμιο ούτε συμβατικό αφήγημα, αλλά μια διαρκής μετατόπιση ανάμεσα στον στοχασμό και τη βιωματική καταγραφή. Μέσα από εικόνες από μια ταξιδιωτική εμπειρία στην Τύνιδα, καθημερινές σκηνές από σούπερ μάρκετ και βουνά από σκουπίδια, ο κόσμος του βιβλίου είναι ταυτόχρονα οικείος και αποσταθεροποιητικός.
Το ερώτημα της εξομολόγησης και της ασθένειας
Στον πυρήνα του έργου βρίσκεται ένα ερώτημα που σπάνια τίθεται ευθέως: πόσο δικαίωμα έχει κανείς να μιλήσει για την ασθένειά του; Η γραμμή ανάμεσα στην εξομολόγηση, την ανάγκη και τον ναρκισσισμό είναι εξαιρετικά λεπτή. Ο Παπαγρηγορίου δεν αποφεύγει αυτή την αμηχανία· την ενσωματώνει στο ίδιο το κείμενο. Το σώμα δεν λειτουργεί μόνο ως βιολογική οντότητα αλλά και ως φορέας νοήματος, ως μηχανισμός που «μιλά» με τρόπους συχνά ακατανόητους.
Μια ανατριχιαστική σύμπτωση και η ψυχολογία της ασθένειας
Η αφήγηση αποκτά ακόμη πιο υπαρξιακή διάσταση μέσα από μια ανατριχιαστική σύμπτωση: την παράλληλη εκδήλωση ασθένειας στον ίδιο και στο αγαπημένο κατοικίδιο του σπιτιού. Αυτό το γεγονός, που ισορροπεί ανάμεσα στο τυχαίο και το σχεδόν μεταφυσικό, γίνεται αφορμή για μια βαθύτερη αποδόμηση της εμπειρίας, καθώς και των αφηγηματικών βεβαιοτήτων. Με γλώσσα άμεση, συχνά σκληρή αλλά και στοχαστική, ο «Υποχόνδριος» δεν περιορίζεται στην περιγραφή μιας ιατρικής κατάστασης, αλλά ανατέμνει την ψυχολογία της ασθένειας.
Ο Στέλιος Παπαγρηγορίου, γνωστός για την ιδιαίτερη συγγραφική του φωνή, προσθέτει με το νέο του βιβλίο ακόμη ένα έργο που κινείται εκτός συμβάσεων. Γεννημένος το 1983 στο Ηράκλειο Κρήτης, έχει ήδη διαγράψει μια πορεία με τίτλους που ξεχωρίζουν για τον αιχμηρό τους λόγο και τη θεματική τους τόλμη. Ο «Υποχόνδριος» (εκδόσεις Κυψέλη) έρχεται να υπενθυμίσει ότι η λογοτεχνία μπορεί να λειτουργήσει όχι μόνο ως μέσο αφήγησης αλλά και ως πεδίο κατανόησης της πιο εύθραυστης ανθρώπινης εμπειρίας: εκείνης όπου το σώμα παύει να θεωρείται δεδομένο και γίνεται ιστορία.
