Νέα έρευνα αποκαλύπτει τη συνεχή παραγωγή μυελίνης από πρόδρομες κυτταρικές μορφές
Μια πρόσφατη μελέτη από επιστήμονες του Johns Hopkins Medicine ρίχνει φως σε μια σημαντική ανακάλυψη σχετικά με τις πρόδρομες κυτταρικές μορφές που παράγουν μυελίνη. Σύμφωνα με τα ευρήματα, αυτές οι κυτταρικές μορφές δεν διαφοροποιούνται μόνο όταν υπάρχει ανάγκη, όπως σε περιπτώσεις τραυματισμού ή γήρανσης, αλλά το κάνουν συνεχώς και σε ευρεία κλίμακα. Αυτή η διαπίστωση ανοίγει νέες προοπτικές για θεραπείες κατά ασθενειών που πλήττουν τη μυελίνη, όπως η σκλήρυνση κατά πλάκας.
Η σημασία της μυελίνης και οι επιπτώσεις των διαταραχών
Η μελέτη, η οποία χρηματοδοτήθηκε από τα Εθνικά Ινστιτούτα Υγείας και δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Science στις 22 Ιανουαρίου, επικεντρώνεται στα ολιγοδενδροκύτταρα, τα οποία είναι υπεύθυνα για την παραγωγή μυελίνης. Αυτή η λιπαρή επένδυση περιβάλλει τους αξόνες των νευρικών κυττάρων, επιταχύνοντας τη μετάδοση ηλεκτρικών σημάτων στο κεντρικό νευρικό σύστημα. Οι διαταραχές που σχετίζονται με την απομυελίνωση προκαλούν σοβαρά προβλήματα, όπως οπτικές διαταραχές, αδυναμία, μούδιασμα και έλλειψη συντονισμού.
Η ανθεκτικότητα των πρόδρομων κυττάρων και η διαδικασία διαφοροποίησης
Αντίθετα με τα νευρώνες, τα ολιγοδενδροκύτταρα συνεχίζουν να παράγονται για πολλές δεκαετίες στον ανθρώπινο εγκέφαλο, χάρη σε μια ομάδα πρόδρομων κυττάρων που μπορούν να μετατραπούν σε νέα ολιγοδενδροκύτταρα. Όπως επισημαίνει ο Δρ. Dwight Bergles, καθηγητής Νευροεπιστήμης στην Ιατρική Σχολή του Johns Hopkins, η ικανότητα αυτοαναγέννησης των πρόδρομων κυττάρων τα καθιστά από τα πιο ανθεκτικά είδη κυττάρων στο νευρικό σύστημα.
Στους ασθενείς με σκλήρυνση κατά πλάκας ή άλλες διαταραχές απομυελίνωσης, η μυελίνη αφαιρείται, γεγονός που διαταράσσει τη μετάδοση πληροφοριών μεταξύ των νευρικών κυττάρων. Ωστόσο, η παρουσία των πρόδρομων κυττάρων επιτρέπει την αναγέννηση των ολιγοδενδροκυττάρων και, τουλάχιστον εν μέρει, την αποκατάσταση της μυελίνης.
Η ανακάλυψη των DACS και οι προοπτικές της έρευνας
Η ομάδα του Johns Hopkins ερεύνησε πώς διαφοροποιούνται τα πρόδρομα κύτταρα σε νέα ολιγοδενδροκύτταρα και ανακάλυψε ότι αυτή η διαδικασία είναι αρκετά αναποτελεσματική, καθώς οι περισσότερες από τις προσπάθειες διαφοροποίησης αποτυγχάνουν. Μελετώντας υπάρχουσες γονιδιακές βάσεις δεδομένων, οι ερευνητές εντόπισαν έναν κοινό μοριακό δείκτη που επιτρέπει την παρακολούθηση της διαφοροποίησης των πρόδρομων κυττάρων σε διάφορα θηλαστικά, συμπεριλαμβανομένων των ποντικών και των ανθρώπων.
Αυτή η ανακάλυψη οδήγησε στην ταυτοποίηση δομών που ονομάστηκαν DACS, λόγω της ομοιότητάς τους με τις σφαιρικές κεφαλές σπόρων του πικραλίδα. Αυτές οι δομές παρέχουν ένα νέο εργαλείο παρακολούθησης της διαφοροποίησης των πρόδρομων κυττάρων στον εγκέφαλο. Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι οι πρόδρομες μορφές προσπαθούσαν να διαφοροποιηθούν σε κάθε γωνιά του εγκεφάλου των ποντικών, ακόμα και σε περιοχές όπου δεν υπήρχαν ολιγοδενδροκύτταρα.
«Αυτό μας έδειξε ότι η διαφοροποίηση των πρόδρομων κυττάρων συμβαίνει συνεχώς σε όλο τον εγκέφαλο. Φαίνεται ότι έχουν αυτήν την εσωτερική ανάγκη να προσπαθούν συνεχώς να δημιουργούν νέα ολιγοδενδροκύτταρα», σημειώνει ο Δρ. Bergles. «Αν και μπορεί να φαίνεται αναποτελεσματικό, πιστεύουμε ότι αυτή η διαδικασία εξελίχθηκε για να παρέχει ίσες δυνατότητες παραγωγής νέων ολιγοδενδροκυττάρων και μυελίνης σε οποιοδήποτε σημείο του εγκεφάλου».
