Καταστολή των ανοσοκυττάρων του εγκεφάλου ενισχύει την ανάκληση μνήμης σε νεαρούς ποντικούς
Η βρεφική αμνησία είναι ένα φαινόμενο που παρατηρείται σε όλα τα είδη, από τους ποντικούς έως τους ανθρώπους, με τα μωρά να ξεχνούν γρήγορα τις εμπειρίες τους. Μια πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύθηκε στις 20 Ιανουαρίου στο ανοιχτό περιοδικό PLOS Biology, από την Έρικα Στιούαρτ του Trinity College Dublin και τους συνεργάτες της, ρίχνει φως σε αυτό το φαινόμενο, υποδεικνύοντας ότι ένα είδος ανοσοκυττάρου του εγκεφάλου, οι μικρογλοιακές, μπορεί να παίζουν καθοριστικό ρόλο.
Η μελέτη και τα ευρήματα
Τα μωρά και τα μικρά παιδιά αναπτύσσονται ταχύτατα και αποκτούν πολλές πληροφορίες κατά την ανάπτυξή τους. Ωστόσο, η έλλειψη επεισοδιακής μνήμης από αυτή την πρώιμη περίοδο ανάπτυξης είναι αξιοσημείωτη. Για να κατανοήσουν καλύτερα τη λειτουργία της βρεφικής αμνησίας, οι ερευνητές ανέστειλαν τη δραστηριότητα των μικρογλοιακών σε πολύ νεαρούς ποντικούς και παρακολούθησαν την ικανότητά τους να θυμούνται μια τρομακτική εμπειρία. Επίσης, εξέτασαν δείκτες μικρογλοίας σε δύο περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με τη μνήμη: τον δοντιαίο γομφίο του ιππόκαμπου και την αμυγδαλή.
Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά. Όταν η δραστηριότητα των μικρογλοιακών κυττάρων καταστάλθηκε, οι νεαροί ποντικοί παρουσίασαν καλύτερη μνήμη για τις τρομακτικές τους εμπειρίες. Χρησιμοποιώντας φωτεινές ετικέτες, οι επιστήμονες εντόπισαν τα κύτταρα engram, τα νευρώνες που σχετίζονται με τη διαδικασία σχηματισμού μνήμης. Η αναστολή των μικρογλοιακών σε μωρά ποντίκια οδήγησε σε αυξημένη δραστηριότητα των engram, υποδηλώνοντας ότι η ανάκληση της μνήμης είχε ενισχυθεί.
Σχόλια και προοπτικές
Στην προηγούμενη έρευνά τους, οι επιστήμονες είχαν διαπιστώσει ότι οι ποντικοί που γεννήθηκαν από μητέρες με ενεργοποιημένα ανοσοποιητικά συστήματα δεν παρουσίαζαν βρεφική αμνησία. Όταν ανέστειλαν τη δραστηριότητα των μικρογλοιακών σε αυτά τα μωρά, κατάφεραν να αποκαταστήσουν τη βρεφική αμνησία τους, πιθανώς επαναφέροντας την κανονική τους πρόσβαση στη μνήμη. Αν και άλλοι τύποι κυττάρων μπορεί επίσης να εμπλέκονται, οι ερευνητές προτείνουν ότι οι μικρογλοιακές είναι απαραίτητες για τη βρεφική αμνησία στους ποντικούς και μπορούν να διαμορφώσουν τα δίκτυα που σχηματίζουν μνήμες στον εγκέφαλο.
Η Στιούαρτ αναφέρει: “Οι μικρογλοιακές, τα εγγενή ανοσοκύτταρα του κεντρικού νευρικού συστήματος, μπορούν να θεωρηθούν ως οι ‘διαχειριστές μνήμης’ του εγκεφάλου. Η μελέτη μας αναδεικνύει το ρόλο τους στη βρεφική αμνησία και υποδεικνύει ότι μπορεί να υπάρχουν κοινοί μηχανισμοί μεταξύ της βρεφικής αμνησίας και άλλων μορφών λησμονιάς, τόσο στην καθημερινή ζωή όσο και σε ασθένειες.
Ο συν-συγγραφέας Τομάς Ράιαν προσθέτει: “Η βρεφική αμνησία είναι ίσως η πιο διαδεδομένη μορφή απώλειας μνήμης στον ανθρώπινο πληθυσμό. Οι περισσότεροι από εμάς δεν θυμόμαστε τίποτα από τα πρώτα χρόνια της ζωής μας, παρά τις πολλές νέες εμπειρίες που έχουμε κατά τη διάρκεια αυτών των καθοριστικών ετών. Αυτό είναι ένα θέμα που έχει παραβλεφθεί στην έρευνα της μνήμης, ακριβώς επειδή το αποδεχόμαστε ως γεγονός της ζωής.
Η έρευνα αυτή ανοίγει νέες προοπτικές για την κατανόηση της διαδικασίας της λήθης στον εγκέφαλο και ενδεχομένως μπορεί να οδηγήσει σε νέες μεθόδους εκπαίδευσης και μάθησης κατά τα πρώτα χρόνια της ζωής.
