Σαν σήμερα 12 Ιανουαρίου: Θάνατος του Ηλία Μαυρομιχάλη στα Στύρα

Η 12η Ιανουαρίου 1822, είναι μια ημερομηνία που έχει μείνει χαραγμένη στη μνήμη της ελληνικής ιστορίας, καθώς σηματοδοτεί τον θάνατο του Ηλία Μαυρομιχάλη κατά τη διάρκεια της μάχης στα Στύρα της Εύβοιας. Ο Μαυρομιχάλης, γνωστός και ως «Νεραϊδογέννητος» λόγω της ομορφιάς του, πολέμησε με σθένος, αλλά η μοίρα του είχε ήδη γραφτεί. Σκοτώθηκε και το κεφάλι του αποκεφαλίστηκε, στέλνοντας ένα μήνυμα παραδειγματισμού στην Κωνσταντινούπολη, τη στιγμή που η ελληνική επανάσταση προσπαθούσε να σταθεί απέναντι σε μια ισχυρή οθωμανική παρουσία.

Η προετοιμασία και η σύγκρουση

Λίγες ημέρες πριν από τη μάχη, ο Ηλίας Μαυρομιχάλης είχε περάσει στην Εύβοια με μια ομάδα Μανιατών, με σκοπό να ενισχύσει την εξέγερση και να ασκήσει πίεση στην Κάρυστο, όπου οι Οθωμανοί διατηρούσαν σημαντική δύναμη. Στην περιοχή των Στύρων, οι ελληνικές δυνάμεις, υπό την ηγεσία του Μαυρομιχάλη και του Βάσου Μαυροβουνιώτη, επιχείρησαν να αντιμετωπίσουν τα οθωμανικά τμήματα. Ωστόσο, η κατάσταση άλλαξε δραματικά όταν οθωμανικές ενισχύσεις έφτασαν από την Καρυστία, αναγκάζοντας τους Έλληνες να υποχωρήσουν.

Η δραματική κατάληξη

Η σύγκρουση κορυφώθηκε με μια σφοδρή μάχη, όπου οι ελληνικές δυνάμεις διασπάστηκαν και οι άνδρες του Μαυρομιχάλη βρέθηκαν απομονωμένοι. Ο ίδιος, μαζί με λίγους συντρόφους, οχυρώθηκε σε έναν ανεμόμυλο στην περιοχή Κοκκινόμυλος, όπου οι μάχες διεξήχθησαν σώμα με σώμα. Στο τέλος, οι Οθωμανοί επικράτησαν, αποκεφαλίζοντας τον Μαυρομιχάλη και στέλνοντας το κεφάλι του στην Κωνσταντινούπολη, σε μια πράξη που είχε σκοπό να τρομάξει τον τοπικό πληθυσμό.

Η κληρονομιά του Μαυρομιχάλη

Η λαϊκή παράδοση αναφέρει ότι όταν το κεφάλι του Ηλία Μαυρομιχάλη έφτασε στον Ομέρ Μπέη, εκείνος δάκρυσε και αποχώρησε, ψιθυρίζοντας «Κρίμα το παλικάρι». Αυτή η σκηνή, γεμάτη συναισθηματική φόρτιση, αποτυπώνει την τραγικότητα του θανάτου του και την ηρωική του στάση. Επίσης, σε μια σκοτεινή αφήγηση από τον Γάλλο Φιλέλληνα Ρεϊμπώ, αναφέρεται ότι οι Έλληνες, όταν τελείωσαν τα πυρομαχικά τους, αποφάσισαν να σκοτωθούν μεταξύ τους για να μην πέσουν στα χέρια των Οθωμανών.

Η μάχη στα Στύρα και ο θάνατος του Ηλία Μαυρομιχάλη παραμένουν μια από τις πιο συγκλονιστικές στιγμές της ελληνικής επανάστασης, υπογραμμίζοντας την αντοχή και την αποφασιστικότητα των Ελλήνων απέναντι σε έναν ισχυρό αντίπαλο.