Αναταραχή στο Ιράν: Οι αιτίες πίσω από τις μαζικές διαδηλώσεις
Το Ιράν βρίσκεται σε μία από τις πιο τεταμένες περιόδους της τελευταίας δεκαετίας, καθώς ένα κύμα μαζικών αντικυβερνητικών κινητοποιήσεων σαρώνει τη χώρα. Από τις 28 Δεκεμβρίου 2025, οι πολίτες εκφράζουν τη δυσαρέσκειά τους για την οικονομική κατάσταση, με τον υψηλό πληθωρισμό και την υποτίμηση του νομίσματος, ριάλ, να είναι οι κύριες αιτίες της αναταραχής. Οι δυτικές κυρώσεις έχουν επιδεινώσει την κατάσταση, ωθώντας πολλούς Ιρανούς στα όρια της απελπισίας.
Διαδηλώσεις και διεθνείς αντιδράσεις
Δεκάδες πολίτες έχουν χάσει τη ζωή τους στις σφοδρότερες κινητοποιήσεις των τελευταίων ετών, γεγονός που προκάλεσε την παρέμβαση του πρώην προεδρεύοντος Ντόναλντ Τραμπ. Ο Τραμπ επανέφερε την απειλή στρατιωτικής επέμβασης, προειδοποιώντας την Τεχεράνη ότι τυχόν περαιτέρω αιματοχυσία θα έχει «σκληρές συνέπειες». «Αν αρχίσουν να σκοτώνουν πολίτες, θα απαντήσουμε αποφασιστικά», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Στο πλαίσιο αυτών των εξελίξεων, οι αρχές του Ιράν προχώρησαν σε εκτεταμένη διακοπή του διαδικτύου και των τηλεπικοινωνιών, προσπαθώντας να περιορίσουν τη διάδοση πληροφοριών και εικόνων από τις διαδηλώσεις. Παρά την απόφαση για «ψηφιακό μπλακάουτ», οι εικόνες και οι μαρτυρίες από τους δρόμους συνέχισαν να διαρρέουν, με τις διαδηλώσεις να αποκτούν χαρακτήρα πανεθνικής εξέγερσης.
Η αντίδραση της κυβέρνησης και οι συνέπειες
Ο Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, επιτέθηκε στον Ντόναλντ Τραμπ, υποστηρίζοντας ότι «υπάρχουν κάποιοι ταραχοποιοί» που επιδιώκουν να ευχαριστήσουν τον πρόεδρο των ΗΠΑ, προκαλώντας ζημιές σε δημόσιες περιουσίες. Κάλεσε τον Τραμπ να επικεντρωθεί στα εσωτερικά προβλήματα των ΗΠΑ και να μην παρεμβαίνει στις υποθέσεις του Ιράν, στέλνοντας ένα σαφές μήνυμα μηδενικής ανοχής απέναντι σε όσους κατηγορούνται για υπονόμευση της χώρας.
Από την Ιλάμ, στα δυτικά σύνορα με το Ιράκ, έως τη Μασάντ στα βορειοανατολικά, πολίτες σε περισσότερες από 100 πόλεις έχουν βγει στους δρόμους. Η σκληρή καταστολή που επιλέγει το καθεστώς, σύμφωνα με οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, εντείνει ακόμη περισσότερο την οργή των πολιτών.
Η φωνή των διαδηλωτών
Η ΜΚΟ Iran Human Rights (IHRNGO) αναφέρει τουλάχιστον 45 νεκρούς διαδηλωτές από την αρχή των κινητοποιήσεων, ανάμεσά τους οκτώ παιδιά. Εκατοντάδες άλλοι έχουν τραυματιστεί, ενώ πάνω από 2.000 άτομα έχουν συλληφθεί. Στις διαδηλώσεις ακούγονται συνθήματα που ζητούν αλλαγή καθεστώτος, με κάποιους διαδηλωτές να ανταποκρίνονται στο κάλεσμα του εξόριστου πρίγκιπα διαδόχου Ρεζά Παχλεβί, φωνάζοντας «Αυτή είναι η τελευταία μάχη, ο Παχλεβί θα επιστρέψει». Ο ίδιος κάλεσε τους Ιρανούς να ενωθούν και να διεκδικήσουν τα αιτήματά τους, γράφοντας «Ξύπνα, Ιράν».
Οι κινητοποιήσεις, που αρχικά περιορίζονταν σε πανεπιστήμια και αγορές της Τεχεράνης, έχουν εξελιχθεί σε μαζικές πορείες χιλιάδων ανθρώπων. Η παρουσία των δυνάμεων ασφαλείας στους δρόμους έχει προκαλέσει βίαιες συγκρούσεις, με το οικονομικό υπόβαθρο της κρίσης να παραμένει εκρηκτικό.
